Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố 'chiến tranh toàn diện' với chính phủ Taliban Afghanistan. Islamabad phát động không kích 22 địa điểm tại Afghanistan, bao gồm thủ đô Kabul, Kandahar và Nangarhar. Pakistan cho biết phản ứng lại 'đạn pháo không cớ' từ phía bên kia biên giới. Phía Afghanistan nói họ đánh trả các cuộc không kích trước đó của Pakistan. Người phát ngôn quân đội Pakistan tuyên bố tiêu diệt 274 chiến binh Taliban và làm bị thương hơn 400 người. Taliban Afghanistan nói 55 binh sĩ Pakistan thiệt mạng, còn phía họ có 8 người chết. Afghanistan cũng tuyên bố bắt giữ vài binh sĩ Pakistan, nhưng Islamabad phủ nhận. Đây là leo thang nghiêm trọng kể từ lệnh ngừng bắn hồi tháng 10.
Phân Tích
Đây là lần đầu tiên Pakistan tấn công trực tiếp các cơ sở của chính phủ Taliban Afghanistan thay vì chỉ nhắm vào các vị trí nghi là TTP (Taliban Pakistan). Điều này đánh dấu bước ngoặt nguy hiểm trong quan hệ hai nước.
Căn nguyên của xung đột nằm ở Đường Durand – biên giới dài 2.575 km do người Anh vạch năm 1893, cắt ngang vùng đất của người Pashtun. Pakistan và cộng đồng quốc tế công nhận đây là biên giới hợp pháp. Afghanistan từ chối.
Islamabad buộc tội Kabul che chở các phần tử TTP phát động tấn công từ lãnh thổ Afghanistan. Người phát ngôn Taliban, Zabihullah Mujahid, nói vấn đề an ninh của Pakistan là 'vấn đề nội bộ' – lập luận mà Islamabad bác bỏ. Mujahid nhấn mạnh TTP tự tuyên bố thành lập từ năm 2007, trước cả khi Taliban nắm quyền Afghanistan năm 2021.
Cả hai bên đều tuyên bố số thương vong lớn của đối phương, nhưng con số thực tế khó xác minh. Pakistan nói 274 Taliban chết, Taliban nói 55 binh sĩ Pakistan thiệt mạng. Điều này phản ánh chiến thuật tuyên truyền quen thuộc – phóng đại thiệt hại của địch, giảm thiểu tổn thất của mình.
Việc Pakistan gọi chính quyền Taliban Afghanistan là 'tổ chức khủng bố được quốc tế công nhận' cũng đáng chú ý. Thực tế, không có chính phủ nào chính thức thừa nhận Taliban Afghanistan, nhưng nhiều nước – kể cả Trung Quốc, Nga, Pakistan trước đây – duy trì quan hệ ngoại giao không chính thức.
Lệnh ngừng bắn do Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ môi giới hồi tháng 10 giờ tan vỡ hoàn toàn. Các cuộc đàm phán kể từ đó không đi đến đâu. Taliban nói muốn 'đối thoại', nhưng không rõ Islamabad có chấp nhận hay không sau khi đã tuyên bố 'chiến tranh toàn diện'.
Nguy cơ xung đột kéo dài cao. Cả hai đều là cường quốc quân sự khu vực với lịch sử chiến tranh lâu dài. Pakistan có vũ khí hạt nhân. Afghanistan có địa hình núi non hiểm trở và kinh nghiệm chiến đấu du kích bốn thập kỷ.