Thẩm phán liên bang Aileen Cannon hôm thứ Hai ra lệnh cấm vĩnh viễn Bộ Tư pháp công bố báo cáo của cựu công tố đặc biệt Jack Smith về vụ Trump giữ tài liệu mật tại Mar-a-Lago. Cannon - do Trump bổ nhiệm - chỉ trích Smith dùng "chiến thuật trắng trợn" khi biên soạn báo cáo sau khi bà bác bỏ vụ án vì Smith được bổ nhiệm bất hợp pháp. Bà nói việc công bố báo cáo sẽ tiết lộ tài liệu bí mật của đại bồi thẩm đoàn và gây hại không thể khắc phục cho tổng thống. Smith đã buộc tội Trump và hai đồng phạm giấu và di chuyển tài liệu mật sau khi nhận lệnh tòa, nhưng vụ án bị bác bỏ năm 2024.
Phân Tích
Quyết định của thẩm phán Cannon đánh dấu một chương mới trong cuộc chiến pháp lý kéo dài giữa Trump và hệ thống tư pháp Mỹ. Điều đặc biệt ở đây không chỉ là việc báo cáo bị phong tỏa, mà là cách một thẩm phán do chính Trump bổ nhiệm đang định hình luật lệ cho các vụ án liên quan đến ông.
Cannon lập luận rằng Smith không có thẩm quyền hợp pháp ngay từ đầu - một quan điểm đi ngược lại tiền lệ lịch sử về công tố viên đặc biệt. Bà cho rằng việc Smith viết báo cáo sau khi vụ án bị bác là "vi phạm tinh thần" lệnh của tòa. Nhưng đây là một tiêu chuẩn kép rõ ràng: Robert Mueller được phép công bố báo cáo về Trump và Nga năm 2019, còn phần đầu của báo cáo Smith về vụ can thiệp bầu cử đã được công bố tháng 1/2025. Chỉ có phần về tài liệu mật - vụ án do chính Cannon giám sát - bị cấm.
Điều này tạo ra một khoảng tối trong lịch sử: công chúng Mỹ sẽ không bao giờ biết chi tiết về cáo buộc Trump giữ tài liệu tối mật tại câu lạc bộ tư nhân, nơi nhân viên không có giấy phép bảo mật di chuyển hộp tài liệu sau lệnh triệu tập. Hai đồng phạm - quản gia Walt Nauta và nhân viên Carlos de Oliveira - bị buộc tội cùng Trump, nhưng giờ đây cả ba đều thoát.
Bối cảnh chính trị càng phức tạp hơn khi luật sư riêng của Trump, Todd Blanche, giờ là Phó Bộ trưởng Tư pháp. Blanche từng tranh luận báo cáo không nên được công bố, và giờ ông đang ở vị trí có thể đảm bảo điều đó.
Câu hỏi lớn hơn: liệu hệ thống tư pháp Mỹ có thể giữ trách nhiệm giải trình với các tổng thống khi chính họ bổ nhiệm những thẩm phán có thể bảo vệ họ? Cannon đã bác bỏ vụ án, chặn báo cáo, và tạo tiền lệ có thể ảnh hưởng đến các điều tra tương lai. Đó không chỉ là về Trump - đó là về bất kỳ tổng thống nào trong tương lai.