Hai con trai cả của Donald Trump đang triển khai chiến dịch kinh doanh toàn cầu kể từ khi ông tái đắc cử. Don Jr và Eric Trump khởi công sân golf mới, xây tòa nhà chọc trời, cho thuê thương hiệu Trump và đầu tư tiền mã hóa. Các chuyên gia cáo buộc gia đình tạo ra hệ thống "trả tiền để chơi", nơi những ai kinh doanh với Trump có lợi thế chính trị. Tại Belgrade, Serbia phê duyệt nhanh dự án Trump Tower sau khi Jared Kushner - con rể Trump - đến thăm. Ở vùng Vịnh, các thương vụ sân golf, khách sạn nở rộ, đi kèm hợp đồng vũ khí và cam kết quân sự. Mặc dù Nhà Trắng phủ nhận xung đột lợi ích, lợi nhuận từ kinh doanh vẫn chảy về Trump.
Phân Tích
Trump đã phá vỡ hoàn toàn rào cản giữa quyền lực và tiền bạc mà các tổng thống Mỹ trước đây cố gắng duy trì. Nhiệm kỳ đầu, ông còn cam kết không ký hợp đồng kinh doanh nước ngoài. Giờ cam kết đó bay màu.
Mô hình kinh doanh của gia tộc Trump đặc biệt nguy hiểm ở các nước có thể chế yếu. Tại Serbia, một viên chức bảo tồn di tích bị mật vụ đe dọa vì dự án Trump Tower Belgrade phá hủy trụ sở quân đội cũ - biểu tượng lịch sử. Tổng thống Aleksandar Vučić, kẻ từng làm tay sai tuyên truyền cho Slobodan Milošević, cần Trump để giải cứu chính quyền khỏi làn sóng biểu tình chống tham nhũng. Đổi lại, Kushner được bật đèn xanh cho dự án $500 triệu.
Ở Trung Đông, các vương quốc dầu mỏ - nơi quyền lực và tài sản gia tộc vốn không tách rời - trở thành đối tác tự nhiên. Qatar tặng Trump "cung điện bay" làm Air Force One, rồi nhận cam kết quân sự Mỹ. Saudi Arabia bơm tỷ đô vào quỹ của Kushner, đổi lại có thêm sân golf, khách sạn và quan trọng hơn: máy bay chiến đấu F-35.
Kristofer Harrison từ Dekleptocracy Project cảnh báo hệ thống này khiến các cường quốc đối thủ như Trung Quốc có thể lợi dụng. Nhưng nguy hiểm hơn là tiền lệ: khi tổng thống Mỹ công khai dùng quyền lực để làm giàu, nó hợp pháp hóa tham nhũng toàn cầu. Các nhà lãnh đạo chuyên quyền có lý do để tin rằng "mọi thứ đều có giá".
Ben Rhodes, cựu cố vấn an ninh của Obama, gọi đây là "trò lừa đảo kiểu cũ gắn với siêu cường". Eric Trump khẳng định có "bức tường lớn" giữa kinh doanh và Nhà Trắng. Nhưng khi lợi nhuận từ các thương vụ này vẫn chảy vào túi tổng thống, bức tường đó chỉ là ảo giác. Và khi ảo giác trở thành chuẩn mực, hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ sẽ sụp đổ.