Nasrin Parvaz, nhà hoạt động nhân quyền từng bị tù đày và tra tấn ở Iran, cảnh báo cuộc chiến do Mỹ-Israel phát động đang giết chết dân thường vô tội thay vì giải phóng người dân Iran. Parvaz cho rằng Trump, Netanyahu và hoàng tử lưu vong Reza Pahlavi đang cố gắng thực hiện một cuộc đảo chính được kiểm soát. Bà chỉ trích những lời kêu gọi nổi dậy từ các thế lực bên ngoài, vì điều này khiến chính quyền Iran dễ dàng gán cho người biểu tình nhãn "cộng tác viên nước ngoài" – tội danh bị xử tử. Theo Parvaz, hơn 150 nữ sinh được cho là đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ. Bà kêu gọi người dân phương Tây ra đường phản đối cuộc chiến này.
Phân Tích
Lời kêu cứu của Nasrin Parvaz phơi bày một nghịch lý đau đớn: những người từng chống lại chế độ độc tài ở Tehran giờ phải chống lại cả những kẻ tuyên bố muốn "giải phóng" họ.
Câu chuyện không xa lạ với những ai hiểu lịch sử can thiệp của Mỹ. Năm 1953, CIA và MI6 đảo chính lật đổ thủ tướng dân cử Iran để đưa Mohammad Reza Pahlavi lên ngôi – chính người cha của Reza Pahlavi hiện đang tự xưng "vị trí duy nhất" để lãnh đạo Iran. Cuộc đảo chính đó đã gieo mầm cho cuộc cách mạng Hồi giáo 1979 và 45 năm đối đầu sau đó.
Giờ Trump và Netanyahu lại muốn lặp lại công thức cũ. Nhưng lần này, họ thậm chí không cần phải đảo chính bí mật – họ chỉ cần ném bom và để những kẻ cơ hội như Pahlavi thu lượm mảnh vỡ. Việc Trump kêu gọi người Iran "tiếp tục biểu tình" trong khi không kích dân thường là sự đạo đức giả trắng trợn. Tháng 1 vừa rồi, ông hứa "viện trợ đang trên đường tới" nếu người dân nổi dậy. Kết quả: hàng chục nghìn người bị giết, 50.000 người bị bắt, hàng trăm trẻ em ngồi tù.
Parvaz chỉ ra điểm mấu chốt: cả Tehran lẫn Washington-Tel Aviv đều sợ một cuộc nổi dậy tự phát từ dưới lên. Chế độ Iran sợ mất quyền lực. Còn Mỹ-Israel? Họ sợ mất quyền kiểm soát. Một Iran được giải phóng bởi chính người dân sẽ không nợ ai – và không nhất thiết thân Mỹ hay chấp nhận Israel.
Vấn đề với những người Iran ủng hộ cuộc chiến này – đặc biệt là phe hoàng gia lưu vong – là họ quên mất một bài học đơn giản: bom đạn không bao giờ mang lại tự do. Chúng chỉ mang lại thêm thi thể. Khi Parvaz nói 150 nữ sinh chết trong một cuộc không kích của Mỹ, đây không phải "thương vong đáng tiếc" – đây là tội ác chiến tranh.
Lời kêu gọi của bà tới phương Tây là thử thách cho lương tâm tập thể: liệu công chúng Mỹ-Âu có đủ can đảm phản đối khi chính phủ họ là kẻ thả bom? Hay họ sẽ im lặng như đã từng với Iraq, Libya, và vô số nơi khác?