Cuộc chiến của Mỹ chống Iran đang tiêu tốn gần 1 tỷ USD mỗi ngày, theo các ước tính từ Đại học Penn Wharton và chuyên gia an ninh độc lập. Trong 48 giờ đầu, Lầu Năm Góc ước tính chi phí lên tới 5,6 tỷ USD, chủ yếu là thay thế đạn dược. Nếu xung đột kéo dài 60 ngày, chi phí tăng thêm sẽ đạt 65 tỷ USD. Điều này xảy ra khi Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) vừa cảnh báo thâm hụt ngân sách năm 2026 đã lên tới 1,853 tỷ USD. Cộng thêm khoản thất thu 74 tỷ USD do Tòa án Tối cao bác bỏ thuế quan Trump, tổng thiệt hại ngân sách có thể tăng thêm 139 tỷ USD trong năm nay.
Phân Tích
Nhìn vào những con số này, rõ ràng đây không phải câu chuyện đơn giản về một cuộc chiến ở Trung Đông xa xôi. Đây là câu chuyện về tài chính nước Mỹ đang đứng trên mép vực, và ai đó vừa đẩy thêm một cú.
CBO hồi tháng 2 đã phác thảo một viễn cảnh đáng sợ: đến năm 2035, nợ công Mỹ sẽ chạm 120% GDP, lãi suất trái phiếu một mình đã chiếm gần 1/5 toàn bộ ngân sách liên bang. Đó là trước khi Trump phát động chiến dịch quân sự chung với Israel nhắm vào chương trình hạt nhân Iran.
Vấn đề không phải là cuộc chiến này đúng hay sai về mặt chiến lược. Vấn đề là Mỹ đang tiến vào một cuộc chiến đắt đỏ trong thời điểm ngân sách tệ nhất kể từ nhiều thập kỷ qua. Và không ai thực sự có kế hoạch trả tiền cho nó.
Kent Smetters từ Penn Wharton ước tính chiến phí hiện ở mức 800 triệu USD/ngày sau giai đoạn tấn công dồn dập ban đầu. Nếu cuộc chiến kéo dài hai tháng, đó là thêm 65 tỷ USD nợ mới — chưa tính lãi gộp theo từng năm sau đó.
Rồi thêm cú giáng từ Tòa án Tối cao: bác bỏ thuế quan Trump khiến ngân sách hụt 74 tỷ USD ngay trong năm nay. Kết hợp lại, thiệt hại tài chính lên tới 139 tỷ USD, đẩy thâm hụt GDP từ 5,8% lên 6,0% chỉ trong một năm.
Con số 6% nghe có vẻ nhỏ. Nhưng trong bối cảnh nợ tích lũy và lãi suất cao, mỗi tỷ đô thêm vào hôm nay trở thành nhiều tỷ đô gánh nặng cho thế hệ sau. Đây là toán học đơn giản nhưng cực kỳ khắc nghiệt.
Trump tuyên bố chiến tranh sắp kết thúc. Có thể đúng. Nhưng lịch sử cho thấy các cuộc chiến ở Trung Đông hiếm khi kết thúc theo lịch của tổng thống. Và mỗi ngày kéo dài, đồng hồ đang chạy — đúng nghĩa đen — với tốc độ 1 tỷ USD/ngày.
Điều đáng lo ngại nhất không phải là con số hôm nay. Đó là xu hướng: chi phí lãi vay đang ăn mòn ngân sách, chiến tranh đẩy nhanh vòng xoáy nợ, và Quốc hội lưỡng đảng đều gọi đây là "không bền vững" — nhưng chưa ai đưa ra được giải pháp thực tế.
Tác Động Cộng Đồng
Người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 sống nhờ Medicare và Social Security sẽ lo ngại khi thâm hụt ngân sách tăng vọt — các cuộc tranh luận cắt giảm phúc lợi xã hội thường leo thang trong bối cảnh khủng hoảng tài chính. Với người cao tuổi gốc Việt tại Orange County hay Houston không có nhiều khoản tiết kiệm, đây là mối lo rất thực tế.
Công chức liên bang và nhân viên chính phủ gốc Việt — đặc biệt những ai làm trong Bộ Quốc phòng hoặc các cơ quan liên quan — sẽ theo dõi sát diễn biến ngân sách Pentagon. Khi chi tiêu chiến tranh tăng đột biến mà không có ngân sách bổ sung được Quốc hội thông qua, các chương trình dân sự thường bị cắt trước.
Nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại Nam California và Texas cần chú ý: thâm hụt ngân sách lớn hơn thường đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc lên cao, kéo theo lãi suất thế chấp tăng theo. Thị trường nhà đất vốn đã căng thẳng sẽ càng khó khăn hơn nếu Fed buộc phải đối phó với áp lực lạm phát từ chi tiêu quân sự.