Quân đội Mỹ vừa ký hợp đồng 10 năm với Anduril — startup công nghệ quốc phòng do Palmer Luckey đồng sáng lập. Giá trị hợp đồng có thể lên tới $20 tỷ USD.
Hợp đồng bắt đầu với giai đoạn nền 5 năm, có thể gia hạn thêm 5 năm. Thỏa thuận bao gồm phần cứng, phần mềm, hạ tầng và dịch vụ của Anduril, đồng thời hợp nhất hơn 120 hành động mua sắm riêng lẻ trước đây thành một hợp đồng duy nhất.
Năm ngoái, Anduril đạt doanh thu khoảng $2 tỷ USD. Công ty đang đàm phán để huy động vốn mới ở mức định giá $60 tỷ USD.
Luckey — người từng bán startup VR Oculus cho Facebook — đã trở thành nhân vật được chính quyền Trump nhiệm kỳ hai ưa chuộng.
Phân Tích
Hợp đồng $20 tỷ này không chỉ là một thương vụ mua sắm quân sự thông thường. Đây là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy Lầu Năm Góc đang thực sự dịch chuyển — từ mô hình ký kết hàng trăm hợp đồng nhỏ lẻ với các tập đoàn quốc phòng truyền thống, sang mô hình hợp tác tập trung với các startup công nghệ Silicon Valley.
Anduril không phải Lockheed Martin hay Raytheon. Công ty này được xây dựng theo tư duy phần mềm: nhanh, linh hoạt, dựa trên AI (Trí tuệ nhân tạo) và hệ thống tự hành. Palmer Luckey không giấu tham vọng muốn thay thế cách Mỹ đánh trận — từ máy bay chiến đấu không người lái, tàu ngầm tự hành, cho đến các hệ thống giám sát tích hợp AI. Đây là viễn cảnh mà phần lớn giới quân sự truyền thống chưa sẵn sàng đón nhận, nhưng chính quyền Trump đang đặt cược vào đó.
Bối cảnh chính trị càng làm cho thương vụ này trở nên thú vị. Luckey bị Facebook sa thải năm 2017 vì bị cho là ủng hộ Trump — ông phủ nhận, nhưng sự kiện đó đẩy ông ra khỏi Big Tech và vào ngành công nghiệp quốc phòng. Giờ đây, Anduril đang được hưởng lợi trực tiếp từ chính quyền mà cái tên Palmer Luckey gắn liền với nó. Câu chuyện cá nhân của Luckey và chiến lược kinh doanh của Anduril đang chạy song song theo cách khó tách bạch.
Đáng chú ý hơn là bối cảnh rộng hơn của ngành tech-quốc phòng: OpenAI đã ký hợp đồng với Lầu Năm Góc và phải đối mặt với làn sóng phản đối nội bộ. Anthropic đang kiện Bộ Quốc phòng vì bị liệt vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng. Trong khi đó, Anduril không có vẻ gì lo ngại — Luckey thậm chí còn chỉ trích Anthropic vì dám đặt ranh giới đỏ với AI vũ khí tự hành.
Đây là cuộc chiến ý thức hệ trong ngành tech đang diễn ra ngay trên mặt trận công khai: ai sẵn sàng làm vũ khí cho quân đội Mỹ, và ai không? Câu trả lời ngày càng có hệ quả tài chính và chính trị cực kỳ lớn. Với $20 tỷ và định giá $60 tỷ đang trên bàn đàm phán, Anduril đang chứng minh rằng "làm vũ khí" là một trong những ngành kinh doanh béo bở nhất tại Mỹ thời điểm này.
Tác Động Cộng Đồng
Kỹ sư và lập trình viên gốc Việt tại Thung lũng Silicon nên chú ý đến động thái này. Anduril đang mở rộng mạnh — hợp đồng $20 tỷ đồng nghĩa với hàng nghìn vị trí tuyển dụng kỹ thuật trong các năm tới, từ AI, robotics đến embedded systems. Tuy nhiên, nhiều vị trí trong ngành quốc phòng yêu cầu security clearance, điều này có thể là rào cản với những ai còn đang chờ thẻ xanh hoặc cầm visa H-1B.
Thế hệ thứ hai — những người Mỹ gốc Việt sinh ra tại Mỹ, đang làm trong ngành tech hoặc đang học các ngành STEM — sẽ là nhóm có cơ hội tiếp cận trực tiếp nhất. Câu hỏi về đạo đức nghề nghiệp — làm việc cho một công ty phát triển vũ khí tự hành — cũng là cuộc trò chuyện đang diễn ra trong nhiều gia đình Vietnamese-American có người thân làm trong ngành tech.