Cảnh sát hạt San Diego đã không điều tra ít nhất 7 vụ tấn công tình dục bị cáo buộc tại trại giam di trú Otay Mesa do CoreCivic điều hành vào năm 2025. Hồ sơ cho thấy cơ quan này đã nhượng quyền kiểm soát các vụ việc cho giám đốc trại — một nhân viên dân sự của CoreCivic, công ty nhà tù tư nhân lớn nhất nước Mỹ. Theo biên bản ghi nhớ ký năm 2020, giám đốc trại Christopher LaRose có thẩm quyền quyết định có điều tra cáo buộc hiếp dâm hay không. Trại hiện giam giữ gần 1.500 người đang chờ xét xử và chưa bị kết án. Không vụ nào được chuyển lên Văn phòng Công tố viên quận để xem xét truy tố. CoreCivic không phản hồi yêu cầu bình luận.
Phân Tích
Câu chuyện ở Otay Mesa không chỉ là vụ bê bối địa phương — đây là minh chứng rõ nét cho sự xói mòn trách nhiệm giải trình khi nhà nước tư nhân hóa việc giam giữ con người.
Biên bản ghi nhớ năm 2020 giữa Sở Cảnh sát hạt San Diego và CoreCivic về căn bản trao quyền điều tra tội phạm hình sự cho một công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán — đơn vị có lợi ích tài chính trực tiếp trong việc giảm thiểu tai tiếng. Đây là xung đột lợi ích cơ bản nhất, được hợp thức hóa bằng văn bản hành chính.
Lịch sử cho thấy mô hình này không mới. Các cơ sở giam giữ tư nhân trên khắp nước Mỹ từ lâu đã vận hành trong vùng mờ pháp lý — không hoàn toàn là nhà tù công lập, không hoàn toàn là doanh nghiệp bình thường, nhưng hưởng lợi từ cả hai phía. Kiểm toán năm 2022 kết luận cơ sở đạt chuẩn liên bang về phòng chống tấn công tình dục — thế nhưng 7 vụ hiếp dâm bị cáo buộc vào năm 2025 không được điều tra hình sự. Điều đó cho thấy việc "đạt chuẩn trên giấy" và thực tế bảo vệ nạn nhân là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Hậu quả thứ hai đáng lo ngại hơn: khi không có điều tra hình sự, không có hồ sơ chuyển lên công tố viên, những người giam giữ biết rằng hành vi bạo lực tình dục gần như không có hậu quả pháp lý. Đó không phải là lỗ hổng hệ thống — đó là tính năng của hệ thống.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tị nạn và người xin tị nạn tại Nam California — trong đó có không ít người từng trải qua trại giam hoặc có thân nhân đang trong diện bị giam giữ chờ xét xử — bị ảnh hưởng trực tiếp bởi câu chuyện này. Người xin tị nạn gốc Việt bị ICE giam giữ tại các cơ sở như Otay Mesa về mặt pháp lý không khác những nạn nhân trong bài — họ chưa bị kết án, chưa có phán quyết, nhưng vẫn bị tước quyền bảo vệ hình sự cơ bản. Với thế hệ thứ nhất từng sống sót qua trại cải tạo, hình ảnh một công ty tư nhân tự điều tra tội ác xảy ra trong cơ sở của mình sẽ gợi lại ký ức rất cụ thể. Các tổ chức luật di trú và nhân quyền phục vụ cộng đồng người Việt tại San Diego và Orange County cần theo dõi sát vụ kiện của hạt San Diego chống CoreCivic — đây có thể là đòn bẩy pháp lý quan trọng để buộc ICE cho phép giám sát độc lập.