Tổng thống Donald Trump sẽ phát biểu trước toàn quốc lúc 9 giờ tối thứ Tư về cuộc chiến Iran, sau khi tuyên bố Mỹ có thể rút lui "trong hai đến ba tuần tới." Trump cũng hứa giá xăng sẽ giảm mạnh sau đó.
Eo biển Hormuz — con đường vận chuyển một phần năm lượng dầu thế giới — vẫn bị phong tỏa, nhưng Trump gạt đi, nói đó là việc của "các nước khác." Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định mục tiêu chính đã đạt được: ngăn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân.
Trên thực địa, Lực lượng Phòng vệ Israel tấn công 230 mục tiêu ở Tehran. Khoảng 20 thủy thủ quốc tế mắc kẹt trong vùng chiến sự gần eo biển Hormuz. Từ khi chiến tranh nổ ra hơn một tháng trước, 13 lính Mỹ đã thiệt mạng.
Phân Tích
Cuộc chiến Iran bước vào ngày thứ 33 và những tín hiệu từ Washington ngày càng mâu thuẫn nhau. Trump một mặt đe dọa chiếm đảo Kharg Island và đánh sập toàn bộ nhà máy điện Iran chỉ vài ngày trước, mặt khác lại tuyên bố sắp "rời đi" và phủi tay trước số phận của eo biển Hormuz. Đây không phải chiến lược — đây là ứng xử của một người đang tìm lối thoát mà không muốn thừa nhận.
Ngoại trưởng Rubio liệt kê bốn mục tiêu quân sự đã "đạt được," nhưng bỏ qua hoàn toàn mục tiêu thay đổi chế độ mà chính quyền từng rêu rao. Lý do đơn giản: Iran vẫn là một nền thần quyền cứng rắn dưới quyền lãnh đạo con trai của giáo chủ tiền nhiệm. Gọi đó là "thay đổi chế độ" là một lời nói dối công khai.
Hậu quả kinh tế lan ra toàn cầu. Anh và Úc đã phát biểu trực tiếp với người dân về gánh nặng chi phí sinh hoạt tăng vọt — điều mà Washington chưa làm. Trong khi đó, 20.000 thủy thủ quốc tế mắc kẹt trong vùng chiến sự, và Liên Hợp Quốc đang vận động giải cứu họ. Đây là cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm mà ít người nhắc đến.
Nếu Mỹ thực sự rút lui mà không giải quyết eo biển Hormuz, giá dầu toàn cầu sẽ tiếp tục bất ổn trong nhiều tháng — và người tiêu dùng Mỹ sẽ là người trả giá đầu tiên.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Mỹ gốc Việt cảm nhận cuộc chiến này qua nhiều góc độ thực tế.
Người gửi kiều hối về Việt Nam — ước tính hàng trăm nghìn gia đình mỗi tháng — đang đối mặt với sức ép kép: giá xăng tăng cao làm giảm thu nhập thực tế, trong khi tỷ giá biến động ảnh hưởng đến giá trị tiền gửi về nước.
Các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, đặc biệt tại Nam California và Houston, chịu chi phí vận chuyển đường biển tăng vọt do eo biển Hormuz bị phong tỏa — tuyến hàng hải toàn cầu bị xáo trộn đẩy cước phí lên cao bất kể hàng đến từ đâu.
Người cao tuổi tị nạn thế hệ thứ nhất — nhiều người sống bằng trợ cấp cố định — đặc biệt dễ tổn thương trước lạm phát năng lượng kéo dài, một kịch bản mà Thủ tướng Úc đã công khai cảnh báo có thể kéo dài nhiều tháng.