Apple bán chưa đến 500.000 chiếc Vision Pro trong năm 2024 — con số thảm hại so với 10 triệu Apple Watch bán ra trong năm đầu tiên ra mắt. Theo tài liệu nội bộ và lời kể của nhiều nhân viên, buổi ra mắt tại các cửa hàng bán lẻ rơi vào hỗn loạn. Nhân viên bán hàng phải học một kịch bản demo dài hơn chục trang màn hình, nhưng nhiều người chỉ được tập khoảng 20 đến 30 phút trước khi tiếp khách hàng thật. Tình trạng thiếu nhân sự trầm trọng khiến nhiều người không đủ thời gian luyện tập. Bên cạnh đó, bản thân sản phẩm cũng có vấn đề: nặng khoảng 680 gram, ít ứng dụng, video call kém chất lượng, và giá khởi điểm 3.500 USD — chưa tính phụ kiện.
Phân Tích
Apple đã tiêu tốn nguồn lực khổng lồ để bảo mật Vision Pro trước ngày ra mắt — nhân viên ký NDA, điện thoại bỏ vào túi chặn GPS, cấm chia sẻ trải nghiệm huấn luyện — nhưng lại cắt giảm đúng thứ quan trọng nhất: thời gian đào tạo thực tế cho người bán hàng. Đây là nghịch lý kinh điển của một tập đoàn lớn ưu tiên kiểm soát thông tin hơn năng lực thực thi.
Nhìn lại lịch sử Apple, dưới thời Steve Jobs, chuỗi bán lẻ được coi là tài sản chiến lược — nhân viên được huấn luyện kỹ, lương thưởng cạnh tranh, tỷ lệ nghỉ việc thấp. Sau khi Jobs mất, Apple dần chuyển sang dùng nhân viên tạm thời, rồi chuyển họ thành nhân viên chính thức vội vàng ngay trước mùa ra mắt sản phẩm lớn. Kết quả: lực lượng bán hàng thiếu kinh nghiệm đối mặt với sản phẩm phức tạp nhất trong lịch sử công ty.
Hậu quả vượt xa con số doanh thu. Vision Pro thất bại còn vì bản thân sản phẩm chưa chín muồi — quá nặng, quá đắt, quá ít ứng dụng. Nhưng sự rối loạn tại cửa hàng đã tước mất cơ hội tạo ấn tượng đầu tiên với người mua tiềm năng. Trong ngành công nghệ tiêu dùng, ấn tượng đầu tiên gần như không thể làm lại.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng kỹ sư và lập trình viên gốc Việt tại Thung lũng Silicon theo dõi sát sao vụ này. Nhiều người làm việc tại Apple, Meta, hoặc các startup phát triển ứng dụng cho nền tảng visionOS — sự thất bại về doanh số Vision Pro ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư vào mảng spatial computing của các công ty này. Kỹ sư cầm visa H-1B đang chờ thẻ xanh đặc biệt nhạy cảm: nếu Apple hoặc đối tác cắt giảm nhân sự mảng Vision Pro, rủi ro bị lay off đồng nghĩa với nguy cơ mất tình trạng visa. Ngoài ra, thế hệ thứ hai người Việt làm việc trong ngành phát triển ứng dụng cần cân nhắc lại chiến lược đầu tư thời gian vào hệ sinh thái visionOS khi tương lai của nền tảng này còn nhiều dấu hỏi.