Dân biểu Blanca Pacheco, Đảng Dân chủ đại diện thành phố Downey, đề xuất Dự luật AB 1821 nhằm sửa đổi Đạo luật Hồ sơ Công cộng California (California Public Records Act), cho phép các cơ quan nhà nước thu phí theo giờ với những yêu cầu cung cấp tài liệu tốn nhiều công xử lý. Dự luật này có thể đẩy chi phí lên hàng nghìn dollar — quá tầm tay phần lớn người dân. Tổ chức First Amendment Coalition phản đối mạnh, lấy ví dụ vụ kiện buộc cảnh sát hạt Ventura công bố footage từ camera thân người trong một chiến dịch ICE truy quét trại nông nghiệp — khiến hơn 300 người bị bắt và một người thiệt mạng. Dưới AB 1821, chi phí để lấy footage đó có thể lên rất cao. Dự luật có điều khoản miễn phí cho nhà báo và cơ quan giáo dục, nhưng việc xác định ai là "nhà báo" lại trao quyền quyết định cho chính các cơ quan nhà nước.
Phân Tích
Trao quyền định nghĩa "nhà báo" cho các cơ quan chính phủ là một vũ khí kiểm duyệt tiềm tàng, không kém gì việc cấm trực tiếp.
Lịch sử cho thấy các chính quyền địa phương Mỹ — kể cả ở những bang tiến bộ như California — thường xuyên lợi dụng các rào cản hành chính để trì hoãn hoặc chặn đứng việc công bố thông tin nhạy cảm. AB 1821 không tạo ra điều gì mới về bản chất; nó chỉ hợp pháp hóa một chiến thuật vốn đã tồn tại dưới dạng phi chính thức.
Điều đáng lo hơn là thời điểm ra đời của dự luật. Khi chính quyền liên bang của Trump đang thu hẹp minh bạch ở cấp liên bang, người dân và tổ chức xã hội dân sự phụ thuộc nhiều hơn vào luật hồ sơ công cộng cấp tiểu bang để giám sát hậu quả tại địa phương — từ các vụ truy quét ICE đến tác động ngân sách. Đây chính xác là lúc California cần mở rộng quyền tiếp cận, không phải siết chặt.
Các nhóm dân sự nhỏ — không có ngân sách pháp lý, không có phóng viên chuyên trách — sẽ bị gạt ra ngoài lề đầu tiên. Khi họ im lặng, trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương yếu đi một cách có hệ thống, và công chúng sẽ không nhìn thấy sự suy giảm đó cho đến khi quá muộn.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại Nam California — đặc biệt tại các khu vực như Garden Grove, Westminster và Downey — có lý do cụ thể để lo ngại về AB 1821.
Các tổ chức vận động cho cộng đồng người nhập cư gốc Việt, như các nhóm hỗ trợ pháp lý hay hội đoàn dân sự nhỏ, thường dựa vào Đạo luật Hồ sơ Công cộng để giám sát hoạt động của cảnh sát địa phương và các chiến dịch ICE. Vụ kiện footage camera thân người trong cuộc truy quét trại nông nghiệp ở Ventura County là ví dụ điển hình — loại thông tin này trực tiếp ảnh hưởng đến cộng đồng lao động nhập cư, trong đó có người Việt.
Nếu chi phí lấy hồ sơ tăng lên hàng nghìn dollar, những tổ chức không có ngân sách lớn sẽ buộc phải từ bỏ việc giám sát. Thế hệ trẻ gốc Việt làm báo độc lập hoặc hoạt động phi lợi nhuận cũng sẽ đối mặt với rào cản tài chính mới khi muốn điều tra các vấn đề liên quan đến cộng đồng.