Thành phố San Diego dự báo nguồn thu từ phí rác sinh hoạt sẽ hụt khoảng 9 triệu USD so với kế hoạch ban đầu, theo báo cáo từ Văn phòng Phân tích Ngân sách Độc lập. Bộ phận dịch vụ môi trường ước tính chỉ thu được khoảng 123,9 triệu USD trong năm tới — thấp hơn con số giả định trong nghiên cứu chi phí dịch vụ.
Nguyên nhân: nhiều chủ nhà đang trả lại thùng rác lớn và chọn loại thùng nhỏ hơn với giá rẻ hơn. Hiện tại, thành phố cung cấp ba mức: thùng 35 gallon giá 32,82 USD mỗi tháng, thùng 65 gallon ở mức trung, và thùng 95 gallon giá 43,60 USD mỗi tháng. Tất cả các gói đều kèm thùng tái chế và rác hữu cơ.
Theo ông Jordan More thuộc Văn phòng Phân tích Ngân sách Độc lập, dữ liệu khách hàng chỉ được cập nhật đến tháng 1/2026, và một báo cáo chi tiết hơn sẽ được công bố vào tháng tới. Khoản hụt thu này chồng chất lên bức tranh ngân sách vốn đã căng thẳng của thành phố, giữa lúc hàng trăm người dân xuống đường phản đối kế hoạch cắt giảm thư viện, trung tâm giải trí và ngân sách nghệ thuật.
Phân Tích
Khoản hụt 9 triệu USD không phải là con số lớn trong ngân sách thành phố — nhưng thời điểm xảy ra mới là vấn đề đáng lo. San Diego đang bước vào mùa ngân sách với hàng loạt áp lực chồng chất: thiếu hụt cơ cấu kéo dài, tranh cãi về cắt giảm dịch vụ công, và nay thêm doanh thu từ phí rác thấp hơn kỳ vọng.
Vấn đề cốt lõi nằm ở phương pháp dự báo. Nghiên cứu chi phí dịch vụ — vốn là cơ sở để thành phố định giá phí rác — đã giả định hành vi tiêu dùng không chính xác. Khi người dân được trao quyền lựa chọn, phần đông chọn phương án rẻ nhất. Đây là phản ứng kinh tế học cơ bản mà bất kỳ nhà phân tích ngân sách có kinh nghiệm nào cũng nên tính đến từ đầu.
Hậu quả thứ cấp sẽ rõ hơn trong bản sửa đổi ngân sách tháng 5/2026: nếu khoản hụt thu không được bù đắp, thị trưởng có thể phải đối mặt thêm áp lực cắt giảm — hoặc tăng phí ở chu kỳ sau. Cả hai lựa chọn đều không dễ về mặt chính trị, nhất là khi cộng đồng đang phản đối mạnh mẽ các đợt cắt giảm hiện tại. Mô hình định giá theo lựa chọn (tiered pricing) chỉ tạo ra nguồn thu ổn định nếu dự báo hành vi người dùng sát với thực tế — và lần này, thành phố đã tính sai.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm cư dân gốc Việt tại San Diego bị ảnh hưởng trực tiếp.
Thứ nhất, các chủ nhà tại khu vực Đông San Diego và Linda Vista — nơi tập trung đông cộng đồng người Việt — đang nhận tín dụng hoặc truy thu trên hóa đơn thuế tùy theo loại thùng rác đã chọn trong năm 2026. Những ai đã đăng ký thùng 95 gallon nhưng sau đó chuyển sang thùng nhỏ hơn sẽ được hoàn tiền trên hóa đơn thuế kỳ tới — cần kiểm tra lại hợp đồng dịch vụ trước khi bản sửa đổi ngân sách tháng 5/2026 được thông qua.
Thứ hai, các chủ nhà đầu tư bất động sản gốc Việt đang cho thuê nhà ở San Diego cần theo dõi sát diễn biến ngân sách. Nếu thành phố bù đắp khoản hụt thu bằng cách tăng phí dịch vụ hoặc cắt giảm dịch vụ công tại các khu dân cư, chi phí vận hành tài sản cho thuê có thể tăng theo trong chu kỳ ngân sách tiếp theo.