Chiều 4/5/2026, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện chủ trì họp khẩn bàn giải pháp tiêu thụ sầu riêng giữa lúc ngành hàng này đang gặp ba nút thắt lớn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, tỉnh có hơn 32.100 héc ta sầu riêng, sản lượng dự kiến trong tháng 5 và tháng 6/2026 đạt khoảng 111.221 tấn. Giá sầu riêng Ri 6 đã giảm khoảng 46% so với sau Tết Nguyên đán 2026 do trùng vụ với sầu riêng Thái Lan trên thị trường Trung Quốc. Hai vấn đề kéo theo là phòng kiểm nghiệm quá tải khiến hồ sơ xuất khẩu bị ách, và tình trạng nhiễm cadimi cùng chất vàng O làm mất uy tín thương hiệu. Ông Thiện yêu cầu kiểm tra đột xuất vùng trồng, dùng bộ kit test nhanh để sàng lọc sớm, và về lâu dài xây dựng Trung tâm Kỹ thuật công nghiệp theo mô hình Hàn Quốc để hỗ trợ nông dân kiểm soát chất lượng đất và trái sau mỗi vụ.
Chúng ta cần kiểm tra đột xuất vùng trồng và dùng bộ kit test nhanh để sàng lọc sớm, thay vì để mất uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế.
Phân Tích
Mức giảm 46% giá sầu riêng Ri 6 chỉ trong vài tháng phơi bày một vấn đề cấu trúc mà Đồng Tháp chưa giải quyết được: phụ thuộc gần như hoàn toàn vào một thị trường duy nhất là Trung Quốc, đúng lúc Thái Lan cũng đổ hàng vào cùng thời điểm.
Nút thắt phòng kiểm nghiệm không phải tin mới. Các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản miền Tây đã phàn nàn về tình trạng này từ nhiều năm trước, nhưng hạ tầng kiểm nghiệm vẫn chưa theo kịp quy mô sản xuất. Đề xuất dùng bộ kit test nhanh là giải pháp tình thế hợp lý, nhưng không thay thế được phòng lab đạt chuẩn quốc tế — điều mà Trung Quốc ngày càng đòi hỏi chặt hơn.
Vấn đề cadimi và chất vàng O nghiêm trọng hơn người ta nghĩ. Nếu một lô hàng bị phát hiện vi phạm, Trung Quốc có thể tạm đình chỉ toàn bộ mã số vùng trồng của tỉnh — kịch bản đã từng xảy ra với thanh long và mít. Việc cảnh sát vào cuộc rà soát doanh nghiệp mượn mã số là cần thiết, nhưng đây là phản ứng sau sự cố, không phải phòng ngừa.
Mô hình Trung tâm Kỹ thuật công nghiệp theo kiểu Hàn Quốc nghe hấp dẫn, song nếu không có ngân sách cụ thể và lộ trình rõ ràng, đây chỉ là thêm một đề án nằm trên giấy.
Tác Động Cộng Đồng
Doanh nghiệp nhập khẩu trái cây Việt Nam tại Mỹ — tập trung ở Nam California, Houston và vùng Dallas — đang theo dõi sát diễn biến này. Sầu riêng đông lạnh và sầu riêng tươi từ Đồng Tháp là mặt hàng có nhu cầu cao trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, đặc biệt ở Little Sài Gòn (Orange County). Nếu các vùng trồng bị thu hồi mã số hoặc lô hàng bị Trung Quốc đình chỉ do nhiễm cadimi, nguồn cung xuất khẩu sang Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng theo — vì các nhà xuất khẩu thường ưu tiên thị trường Trung Quốc trước, phần còn lại mới phân phối sang Mỹ và châu Âu.
Chủ nhà hàng và chủ tiệm tạp hóa gốc Việt tại Nam California cần tính đến khả năng thiếu hàng hoặc giá nhập tăng trong quý 3/2026 nếu vụ sầu riêng tháng 5 đến tháng 6/2026 không được giải phóng kịp.