Các hãng hàng không đang cảnh báo hành khách không tự nhặt điện thoại khi bị rơi kẹt giữa các ghế — vì làm vậy có thể gây cháy pin và thương tích nghiêm trọng.
Theo dữ liệu của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), trong gần 20 năm qua đã xảy ra 106 sự cố liên quan đến pin điện thoại quá nhiệt trên máy bay, trong đó 21 sự cố xảy ra chỉ trong năm 2025. Khi điện thoại bị kẹt, cơ chế ghế có thể làm hư pin, dẫn đến nguy cơ bốc cháy nếu hành khách tự ý dịch chuyển ghế để lấy thiết bị.
Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) yêu cầu hành khách không di chuyển chỗ ngồi khi phát hiện điện thoại rơi. Thay vào đó, cần báo ngay tiếp viên — phi hành đoàn được huấn luyện xử lý tình huống này. Trong trường hợp nghiêm trọng, phi công có thể quyết định hạ cánh khẩn cấp.
Khi điện thoại bị kẹt, cơ chế ghế có thể làm hư pin, dẫn đến nguy cơ bốc cháy nếu hành khách tự ý dịch chuyển ghế để lấy thiết bị.
Phân Tích
Con số 21 sự cố pin quá nhiệt chỉ trong năm 2025 — theo dữ liệu FAA — là mức cao đáng lo ngại nếu so với tốc độ trung bình khoảng 5 đến 6 vụ mỗi năm trong giai đoạn đầu thống kê. Xu hướng này phản ánh hai thực tế song song: pin lithium-ion ngày càng có dung lượng lớn hơn, và số chuyến bay toàn cầu đang phục hồi mạnh sau đại dịch.
Vấn đề không chỉ là thói quen cá nhân. Hầu hết hành khách không biết rằng cơ chế điều chỉnh ghế máy bay có thể tạo áp lực cơ học trực tiếp lên pin — một loại va đập đủ để kích hoạt phản ứng nhiệt không kiểm soát, hay còn gọi là thermal runaway (quá trình nhiệt tự khuếch đại trong pin). Không gian cabin hẹp khiến nguy cơ lây lan lửa sang các ghế lân cận rất cao.
FAA và IATA đã có hướng dẫn rõ ràng, nhưng khoảng cách giữa quy định và hành vi thực tế của hành khách vẫn rộng. Ngành hàng không cần đưa cảnh báo này vào quy trình an toàn trước khi cất cánh — cụ thể và trực tiếp — thay vì chỉ để trong cẩm nang bay mà ít ai đọc.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại Mỹ di chuyển bằng máy bay với tần suất cao — đặc biệt là hai nhóm đáng chú ý. Thứ nhất, người gửi kiều hối và thăm thân thường bay đường dài từ các thành phố lớn như San Jose, Houston, Los Angeles về Việt Nam ít nhất một đến hai lần mỗi năm, thường mang theo nhiều thiết bị điện tử. Thứ hai, kỹ sư và lập trình viên gốc Việt tại Thung lũng Silicon và Seattle thường xuyên bay công tác nội địa, nhiều người mang theo hai đến ba thiết bị cùng lúc. Cả hai nhóm đều có nguy cơ cao gặp tình huống điện thoại rơi kẹt ghế — và nếu không biết quy trình đúng của FAA và IATA, hành động tự xử lý có thể gây rủi ro thực sự cho cả chuyến bay.