Chủ tịch Hội đồng Giám sát Quận San Diego, bà Terra Lawson-Remer, đề xuất cải tổ điều lệ quận với năm hạng mục chính: lập ủy ban đạo đức độc lập, bổ sung chuyên gia phân tích ngân sách phi đảng phái, bổ nhiệm kiểm toán viên độc lập, mở phiên điều trần ngân sách công khai theo từng phòng ban, và mở rộng giới hạn nhiệm kỳ của giám sát viên từ hai lên ba nhiệm kỳ bốn năm — tổng cộng 12 năm. Bà Lawson-Remer cho biết cải cách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách 8,6 tỷ USD phục vụ 3,3 triệu cư dân, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền Trump cắt giảm tài trợ liên bang cho các chương trình về người vô gia cư, y tế và trợ cấp thực phẩm. Tuy nhiên, Giám sát viên Joel Anderson phản đề xuất hôm thứ Bảy, ủng hộ giám sát ngân sách nhưng phản đối việc trao thêm quyền lực nhân sự cho hội đồng, đồng thời chỉ áp dụng giới hạn nhiệm kỳ mới cho người nhậm chức sau này — không phải ban hiện tại.
Cải cách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách 8,6 tỷ USD trong bối cảnh các nguồn tài trợ liên bang cho y tế và người vô gia cư bị cắt giảm.
Phân Tích
Cuộc tranh luận cải tổ điều lệ ở San Diego thực chất là cuộc chiến quyền lực bị che đậy bằng ngôn ngữ cải cách.
Lawson-Remer đúng khi chỉ ra rằng mô hình hành chính hiện tại — trong đó viên chức hành chính cấp cao kiểm soát toàn bộ quy trình ngân sách — tạo ra một vùng tối trách nhiệm. Khi hội đồng giám sát chỉ nhận ngân sách dưới dạng "tài liệu hoàn chỉnh" mà không có quyền can thiệp sớm, họ về mặt kỹ thuật có quyền bỏ phiếu nhưng thực chất không có quyền định hình chi tiêu. Đó là vấn đề quản trị thật sự.
Nhưng phản đề xuất của Anderson cũng không phải vô lý. Khi bà Lawson-Remer muốn hội đồng có quyền tuyển dụng và sa thải các quan chức cấp cao — từ giám đốc ứng phó khẩn cấp đến luật sư biện hộ công — điều đó về cơ bản chính trị hóa các vị trí vốn cần tính chuyên môn độc lập. Los Angeles đã đi xa hơn khi thêm một giám đốc điều hành cấp quận do bầu cử — một thay đổi mang tính cơ cấu sâu hơn nhiều.
Bối cảnh liên bang mà bà Lawson-Remer viện dẫn — cắt giảm ngân sách liên bang dưới thời Trump — thực ra là lý do chính đáng nhất cho cải tổ: khi nguồn lực liên bang thu hẹp, quận cần bộ máy đủ linh hoạt và minh bạch để tái phân bổ nội lực. Câu hỏi là ai kiểm soát quá trình đó — và đây chính là điểm mấu chốt của cuộc bỏ phiếu tháng 11.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại Nam California — đặc biệt ở các khu vực như Garden Grove, Westminster và các vùng lân cận quận San Diego như Mira Mesa và Linda Vista — sẽ chịu tác động trực tiếp từ kết quả cải tổ này theo hai hướng cụ thể.
Thứ nhất, người cao tuổi tị nạn thế hệ thứ nhất phụ thuộc vào các chương trình trợ cấp thực phẩm và y tế do quận tài trợ — những khoản đang bị cắt giảm từ liên bang. Nếu cơ chế kiểm toán độc lập và điều trần ngân sách công khai được thông qua trong cuộc bỏ phiếu tháng 11/2026, cộng đồng sẽ có công cụ để theo dõi việc phân bổ 8,6 tỷ USD ngân sách quận, bao gồm phần dành cho dịch vụ người cao tuổi.
Thứ hai, nhân viên y tế gốc Việt làm việc trong hệ thống y tế công của quận San Diego — nơi có hàng trăm y tá và kỹ thuật viên gốc Việt — sẽ bị ảnh hưởng nếu quyền bổ nhiệm chức danh y tế công cộng cấp quận chuyển từ viên chức hành chính sang hội đồng giám sát do bầu cử, làm thay đổi cơ cấu quản lý nhân sự trong ngành.