Tòa Phúc thẩm Hồng Kông hôm thứ Hai bác bỏ kháng cáo của 12 nhà hoạt động dân chủ trong vụ "Hồng Kông 47", giữ nguyên mức án từ 4 đến 10 năm tù. Vụ án bắt nguồn từ đợt bắt giữ hàng loạt vào đầu 2021, buộc tội các nhà hoạt động âm mưu lật đổ chính quyền thông qua cuộc bầu cử sơ bộ năm 2020 nhằm giành đa số ghế nghị viện. Tòa cho rằng kế hoạch phủ quyết ngân sách là "lạm dụng quyền hạn". Mỹ, Anh và nhiều nhóm nhân quyền lên án vụ án là đàn áp đối lập. Úc bày tỏ "quan ngại sâu sắc" khi công dân Gordon Ng thua kháng cáo. Hồng Kông và Bắc Kinh khẳng định phiên tòa công bằng, cần thiết để khôi phục trật tự sau biểu tình 2019.
Phân Tích
Vụ "Hồng Kông 47" đánh dấu bước ngoặt quyết định trong việc Bắc Kinh siết chặt kiểm soát đặc khu. Những gì từng là hoạt động chính trị hợp pháp – tổ chức bầu cử sơ bộ, tranh cử nghị viện, thậm chí phủ quyết ngân sách – giờ bị coi là "âm mưu lật đổ hiến pháp". Đây không còn là vùng xám pháp lý mà là tín hiệu rõ ràng: bất đồng chính kiến có tổ chức không còn chỗ đứng ở Hồng Kông.
Điểm đáng chú ý là tòa án bác kháng cáo dựa trên lập luận rằng việc phủ quyết ngân sách "bất kể nội dung" là lạm dụng quyền lực. Nhưng chính cơ chế kiểm soát và đối trọng này từng là nền tảng của hệ thống "một quốc gia, hai chế độ". Các luật sư biện hộ lập luận rằng nghị sĩ có quyền hợp pháp bỏ phiếu chống bất kỳ dự luật nào – đó là bản chất của lập pháp. Nhưng tòa án đã xác định rằng ý định chính trị đằng sau hành động mới là tội phạm, không phải hành động đó.
Việc Úc lên tiếng về Gordon Ng cho thấy căng thẳng ngoại giao lan rộng. Canberra đã nhiều lần phản đối nhưng không thể làm được gì khi công dân của mình bị kết án theo luật an ninh quốc gia mà họ cho là áp dụng quá rộng. Washington và London cũng đã kêu gọi thả người nhưng Bắc Kinh coi đây là can thiệp nội bộ.
Sự thật là "Hồng Kông 47" không chỉ là phiên tòa pháp lý mà là tuyên bố chính trị. Trong số 45 người bị kết án, 18 đã mãn hạn tù và ra tù – nhưng thông điệp đã rõ ràng với những ai còn lại ở Hồng Kông: đối lập hòa bình không còn được bảo vệ. Các nhà hoạt động từng tin rằng làm việc trong khuôn khổ luật pháp sẽ bảo vệ họ – giờ họ ngồi tù vì chính điều đó.
Vụ án này khép lại chương cuối của phong trào dân chủ Hồng Kông theo nghĩa truyền thống. Những gì còn lại là câu hỏi: liệu còn không gian nào cho tiếng nói độc lập, hay Hồng Kông sẽ trở thành một thành phố Trung Quốc như bao thành phố khác?