Trường Y tế Công cộng Harvard công bố nghiên cứu toàn quốc Mỹ cho thấy các quận gần nhà máy điện hạt nhân có tỷ lệ tử vong vì ung thư cao hơn vùng xa. Nhóm phân tích dữ liệu từ 2000-2018 ở mọi quận và tất cả nhà máy hạt nhân Mỹ. Sau khi loại trừ các yếu tố như thu nhập, giáo dục, tỷ lệ hút thuốc và khoảng cách đến bệnh viện, mối liên hệ vẫn tồn tại. Ước tính khoảng 115.000 ca tử vong ung thư trong giai đoạn nghiên cứu có liên quan đến việc sống gần nhà máy hạt nhân. Tác giả nhấn mạnh kết quả không chứng minh nhà máy gây ung thư, nhưng cần điều tra sâu hơn.
Phân Tích
Nghiên cứu này xuất hiện đúng lúc Mỹ đang đẩy mạnh năng lượng hạt nhân như giải pháp sạch cho khủng hoảng khí hậu. Chính quyền Biden và giờ là các tiểu bang đang coi điện hạt nhân là nguồn không phát thải carbon, đáng tin cậy hơn năng lượng tái tạo không ổn định. Nhưng phát hiện từ Harvard đặt ra câu hỏi khó: liệu rủi ro sức khỏe có được tính đầy đủ trong phương trình này?
Điểm mới của nghiên cứu là quy mô. Không phải một nhà máy, mà toàn bộ 60 cơ sở trên khắp nước Mỹ, phân tích liên tục suốt 18 năm. Phương pháp "continuous proximity" tính cả ảnh hưởng chồng chéo từ nhiều nhà máy gần nhau – điều mà các nghiên cứu cũ không làm được. Con số 6.400 ca tử vong ung thư mỗi năm không phải nhỏ, đặc biệt khi tập trung ở người cao tuổi.
Nhưng nhóm Harvard thận trọng. Họ không đo phóng xạ trực tiếp, mà giả định tất cả nhà máy đều có tác động như nhau – điều rõ ràng không chính xác. Nhà máy cũ ở vùng đông bắc khác xa cơ sở mới ở miền tây về công nghệ và an toàn. Nghiên cứu chỉ cho thấy mối tương quan, không chứng minh nhân quả.
Vấn đề chính trị cũng rõ ràng. Ngành hạt nhân Mỹ đang vận động mạnh để được công nhận là "năng lượng xanh", nhận trợ cấp và ưu đãi thuế như gió hay mặt trời. Nếu kết quả này được xác nhận bởi các nghiên cứu khác có đo phóng xạ thực tế, toàn bộ chiến lược năng lượng của Mỹ sẽ phải xem xét lại.
Cộng đồng địa phương sống gần các nhà máy như Three Mile Island (Pennsylvania), Indian Point (New York), hay Diablo Canyon (California) giờ có thêm lý do để lo ngại. Nhiều tiểu bang đang cân nhắc mở lại hoặc gia hạn nhà máy cũ. Nghiên cứu này sẽ thêm đòn bẩy cho các nhóm môi trường và cư dân phản đối.