Nghiên cứu: Cắt giảm hai axit amin giúp đốt mỡ không cần tập luyện

Các nhà khoa học Đan Mạch phát hiện chế độ ăn hạn chế methionine và cysteine có thể kích hoạt cơ chế đốt cháy mỡ tự nhiên của cơ thể. Thí nghiệm trên chuột cho thấy việc giảm hai axit amin này trong khẩu phần tăng 20% năng lượng tiêu hao, tương đương hiệu quả giảm cân khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ 5 độ C liên tục. Chuột không ăn nhiều hơn hay vận động nhiều hơn, chỉ đơn giản là tạo ra nhiều nhiệt hơn. Hai axit amin này có nhiều trong thịt, trứng, sữa nhưng rất ít trong thực phẩm thực vật. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí eLife mở ra hướng điều trị béo phì mới.

Nghiên cứu này quan trọng bởi nó đảo ngược cách tiếp cận truyền thống trong điều trị béo phì. Thay vì tìm cách làm cơ thể "nghĩ" rằng nó đang lạnh, nhóm nghiên cứu tại Đại học Southern Denmark chứng minh rằng chế độ ăn đơn thuần cũng có thể kích hoạt cơ chế sinh nhiệt.

Điểm đột phá nằm ở mô mỡ beige – loại mỡ nằm dưới da vừa lưu trữ vừa có khả năng đốt cháy năng lượng. Trước đây, khoa học chủ yếu tập trung vào mô mỡ nâu (brown fat) ở trẻ sơ sinh. Nhưng mỡ beige tồn tại ở cả người lớn và có thể "bật công tắc" thông qua chế độ ăn.

Ngành công nghiệp dược phẩm đang đổ hàng tỷ USD vào các loại thuốc như Wegovy và Ozempic để kiểm soát cân nặng. Những loại thuốc này hoạt động bằng cách giảm cảm giác thèm ăn, nhưng đi kèm chi phí cao và tác dụng phụ. Phát hiện mới cho thấy một lối đi khác: thay đổi thành phần dinh dưỡng thay vì can thiệp hóa học.

Điều thú vị là nghiên cứu vô tình giải thích tại sao người ăn chay thuần thực vật thường khỏe mạnh hơn. Họ tự nhiên tiêu thụ ít methionine và cysteine hơn. Nhưng đây không phải lời kêu gọi mọi người bỏ thịt ngay lập tức. Nghiên cứu mới thực hiện trên chuột, chưa qua thử nghiệm lâm sàng trên người.

Câu hỏi lớn là liệu con người có chịu được chế độ ăn hạn chế protein động vật trong thời gian dài không. Methionine và cysteine là axit amin thiết yếu – cơ thể không tự sản xuất được. Hạn chế quá mức có thể gây suy dinh dưỡng.

Nhóm nghiên cứu đề xuất phát triển "functional foods" – thực phẩm chức năng tự nhiên thấp hai axit amin này. Họ cũng muốn kiểm tra xem bệnh nhân dùng Wegovy có giảm cân tốt hơn nếu kết hợp với chế độ ăn thực vật hay không.

Nếu kết quả tái lập được ở người, đây có thể là công cụ mạnh trong cuộc chiến chống béo phì toàn cầu. Nhưng như mọi đột phá khoa học, cần thêm nhiều năm nghiên cứu trước khi biến thành liệu pháp thực tế.