Bão nhiệt đới Fengshen tấn công Philippines, 8 người thiệt mạng, 27.000 người sơ tán

Bão nhiệt đới Fengshen đổ bộ Philippines cuối tuần qua, cướp đi sinh mạng của 8 người và buộc 27.000 cư dân phải sơ tán. Cơn bão đổ bộ gần thị trấn Gubat ở mũi nam đảo Luzon với mưa lớn và sóng dâng mạnh. Cục thời tiết Pagasa cảnh báo sóng cao 2 mét có thể gây ngập ven biển. Tỉnh Albay sơ tán 27.000 người vào nội địa an toàn hơn. Năm người thiệt mạng khi cây đổ vào nhà ở Pitogo sáng Chủ nhật. Fengshen xảy ra chỉ vài tuần sau loạt động đất gần Cebu và Mindanao làm 87 người chết. Bão dự kiến di chuyển qua Biển Đông, có thể mạnh lên với gió 110 km/h trước khi hướng về Việt Nam.

Fengshen nhắc nhở về khả năng chịu đựng khó khăn của Philippines trước thiên tai liên hoàn. Trong khi cơn bão này không phải mạnh nhất vùng từng chứng kiến — gió duy trì ở mức yếu hơn — nhưng thời điểm xuất hiện mới đáng lo. Chỉ vài tuần sau động đất giết chết 87 người ở Cebu và Mindanao, hệ thống ứng phó khẩn cấp của đất nước đã phải huy động lại. Việc sơ tán 27.000 người từ Albay cho thấy Manila học được bài học từ những thảm họa trước, ưu tiên di dời dân số trước khi bão đổ bộ.

Nhưng tai nạn cây đổ ở Pitogo — giết chết 5 người dù có cảnh báo sớm — phơi bày điểm yếu cố hữu: cơ sở hạ tầng dân cư không chịu nổi thời tiết cực đoan. Philippines đối mặt trung bình 20 cơn bão mỗi năm, nhưng không phải gia đình nào cũng có tài chính để xây nhà bền vững. Các tổ chức cứu trợ quốc tế thường tập trung vào hậu quả sau bão, nhưng ít chương trình đầu tư dài hạn vào nhà ở chống thiên tai cho cộng đồng nghèo ven biển.

Dự báo Fengshen mạnh lên khi vào Biển Đông và hướng về Việt Nam là tín hiệu cảnh báo sớm cho Hà Nội. Mùa bão 2025 đã thấy Kajiki và Bualoi đánh vào Việt Nam tháng 8 và 9. Nếu Fengshen theo quỹ đạo dự kiến, các tỉnh miền Trung từ Quảng Ninh đến Đà Nẵng cần chuẩn bị sơ tán và gia cố. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên Hợp (JTWC) ước tính gió có thể đạt 110 km/h — đủ mạnh để phá hủy mái nhà và làm ngập đường ven biển.

Trong bối cảnh rộng hơn, Fengshen trùng với mùa gió mùa đông bắc ở Nam Á, đang mang mưa lớn đến Kerala và Tamil Nadu của Ấn Độ. Cơ quan khí tượng Ấn Độ cảnh báo 100-150mm mưa dọc bờ biển phía đông tuần này, với khả năng hình thành áp thấp nhiệt đới trên Vịnh Bengal. Khu vực Đông Nam Á và Nam Á đang vào giai đoạn cao điểm thiên tai mùa thu, với nhiều quốc gia cùng lúc phải đối phó với lũ lụt và bão.

Cộng đồng người Philippines tại Mỹ — đặc biệt đông đảo ở California, Texas và Illinois — đang chuyển tiền cứu trợ khẩn cấp về quê nhà qua các kênh Western Union và Remitly. Nhiều gia đình có người thân ở Luzon và Albay đang theo dõi tình hình qua Facebook và Viber để xác nhận an toàn. Các nhà thờ Công giáo Philippines ở Orange County và San Jose dự kiến tổ chức quyên góp cuối tuần này. Với dự báo Fengshen hướng về Việt Nam, cộng đồng người Việt tại Houston, San Jose và Little Saigon cũng bắt đầu quan tâm — nhiều người có gia đình ở miền Trung Việt Nam đang chuẩn bị chuyển tiền phòng ngừa.