Mỹ và Ecuador khởi động chiến dịch chung chống buôn ma túy tại Ecuador

Bộ Chỉ huy phương Nam Mỹ (Southern Command) hôm thứ Ba thông báo lực lượng Mỹ và Ecuador đã phát động chiến dịch chung chống buôn bán ma túy. Cả hai bên không công bố chi tiết cụ thể. Bộ Quốc phòng Ecuador nói các hoạt động là thông tin mật. Tổng thống Ecuador Daniel Noboa, đồng minh thân cận của Donald Trump, xác nhận Washington tham gia "giai đoạn mới" trong cuộc chiến chống ma túy. Khoảng 70% lượng cocaine từ Colombia và Peru được vận chuyển qua Ecuador. Buôn lậu ma túy đã biến Ecuador từ một trong những nước an toàn nhất thành bạo lực nhất khu vực chỉ trong vài năm. Cuộc họp giữa Noboa và tướng Francis Donovan bàn về chia sẻ tình báo và phối hợp hoạt động tại cảng biển và sân bay.

Chiến dịch này đánh dấu bước leo thang đáng kể trong chính sách can thiệp quân sự của Washington tại Nam Mỹ dưới thời Trump. Việc triển khai lực lượng Mỹ tại Ecuador không chỉ nhằm chặn cocaine mà còn là động thái địa chính trị nhằm tăng cường hiện diện Mỹ trong khu vực từng là sân sau của họ.

Noboa đang đánh cược lớn vào liên minh với Trump. Ecuador đối mặt với khủng hoảng an ninh chưa từng có khi các băng đảng ma túy Mexico và Colombia biến cảng Guayaquil và Manta thành đầu mối xuất khẩu cocaine sang Mỹ và châu Âu. Tỷ lệ giết người tăng gấp ba lần từ 2021. Noboa tuyên bố tình trạng "xung đột vũ trang nội bộ" năm ngoái và huy động quân đội trấn áp băng đảng.

Nhưng dư luận Ecuador vẫn nghi ngờ sự hiện diện quân sự Mỹ. Trưng cầu dân ý tháng 11 đã bác đề xuất mở lại căn cứ quân sự Mỹ tại Manta. Người dân nhớ di sản can thiệp của Washington trong Chiến tranh Lạnh và các chiến dịch chống ma túy thất bại ở Colombia thập niên 1990-2000. Plan Colombia tốn $12 tỷ nhưng không ngăn được sản xuất cocaine.

Thách thức lớn nhất là Ecuador không có kinh nghiệm chiến đấu với kartels như Mexico hay Colombia. Quân đội nước này chủ yếu đóng quân biên giới với Peru. Băng đảng như Los Lobos, Los Choneros đã thâm nhập sâu vào cảnh sát, tư pháp và chính quyền địa phương.

Washington cũng đang tính toán dài hạn. Kiểm soát Ecuador nghĩa là kiểm soát tuyến vận chuyển chính từ vùng trồng coca Andean. Nhưng lịch sử cho thấy các chiến dịch quân sự chỉ dồn kartels sang tuyến đường khác chứ không triệt phá được nguồn cung. Miễn cầu cocaine tại Mỹ và châu Âu vẫn cao, "chiến tranh ma túy" này khó có điểm dừng.