Giá dầu giảm mạnh và thị trường chứng khoán tăng vọt hôm thứ Ba sau khi Tổng thống Trump tuyên bố chiến dịch quân sự Mỹ-Israel tại Iran sẽ kết thúc sớm hơn dự kiến. Trump nói với CBS News rằng chiến tranh "gần như hoàn tất", Iran không còn hải quân, không quân hay hệ thống liên lạc. Ông cho biết tiến độ vượt xa khung thời gian ban đầu là bốn đến năm tuần. Trump cũng đe dọa tấn công quy mô "không thể tính toán" nếu Tehran phong tỏa eo biển Hormuz - nơi một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu đi qua. Thị trường phản ứng tích cực với triển vọng xung đột hạ nhiệt.
Phân Tích
Tuyên bố của Trump đã gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu giảm đột ngột phản ánh kỳ vọng rằng nguồn cung từ Trung Đông - chiếm 30% sản lượng thế giới - sẽ sớm ổn định trở lại. Nhà đầu tư nhanh chóng tái định giá rủi ro địa chính trị, tháo gỡ các vị thế phòng ngừa đã mua vào khi căng thẳng leo thang tuần trước.
Nhưng thực tế phức tạp hơn lời tuyên bố lạc quan. Dù Trump khẳng định Iran "không còn gì về mặt quân sự", Tehran vẫn kiểm soát lực lượng dân quân ủy nhiệm rải rác khắp Iraq, Syria, Lebanon và Yemen. Các nhóm này không cần hải quân hay không quân để gây rối - họ có thể dùng tên lửa đất đối đất, drone tự sát và phá hoại cơ sở hạ tầng dầu mỏ của các nước Arab vùng Vịnh.
Đe dọa tấn công "không thể tính toán" nếu Iran phong tỏa eo Hormuz là điểm cốt lõi. Nhưng đây là con dao hai lưỡi: bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào cơ sở hạ tầng Iran gần eo biển đều có thể khiến giá dầu bùng nổ trở lại, ngay cả khi không có phong tỏa thực sự. Thị trường đang đặt cược vào một kịch bản tốt nhất - Iran chấp nhận thất bại mà không trả đũa.
Với Wall Street, đây là tin tốt. Giá dầu thấp hơn giúp giảm áp lực lạm phát, tạo không gian cho Fed duy trì lãi suất thấp hơn. Các ngành hàng không, vận tải và logistics hưởng lợi ngay lập tức. Nhưng các công ty năng lượng Mỹ lại chịu đòn - cổ phiếu dầu khí giảm khi triển vọng giá bán yếu đi.
Câu hỏi lớn nhất: Trump có đang vội vàng tuyên bố thắng lợi để chiếm ưu thế chính trị trong nước? Hay Washington thực sự có thông tin tình báo cho thấy Iran sụp đổ nhanh hơn dự kiến? Thị trường sẽ sớm có câu trả lời - nếu giá dầu tăng vọt trở lại trong vài ngày tới, các nhà đầu tư sẽ biết họ đã quá lạc quan.
Tác Động Cộng Đồng
Người Mỹ gốc Việt gửi kiều hối về Việt Nam sẽ thấy áp lực lạm phát giảm nhờ giá xăng dầu hạ - giúp tăng sức mua của đồng USD khi chuyển về. Các doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa Việt Nam tại Mỹ cũng hưởng lợi từ chi phí vận chuyển container giảm khi giá nhiên liệu xuống. Nhà đầu tư gốc Việt nắm cổ phiếu công nghệ và hàng tiêu dùng thấy danh mục tăng trị giá nhờ thị trường chứng khoán rally mạnh.