Quân đội Israel hôm thứ Hai tuyên bố đã triển khai 'các chiến dịch bộ binh có giới hạn và có mục tiêu' tại miền nam Lebanon, nhắm vào các cứ điểm của Hezbollah quanh thị trấn Khiam. Ít nhất ba đợt không kích đã tấn công Khiam — một thành trì chiến lược của Hezbollah nằm sát biên giới Israel. Các cuộc không kích cũng nhắm vào Yater, Burj Qalawiya, Sultaniya, Chaqra, Qantara và as-Sawana. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz khẳng định chiến dịch nhằm 'loại bỏ các mối đe dọa và bảo vệ cư dân vùng Galilee'. Xung đột bùng phát sau khi Hezbollah bắn rocket phản ứng trước cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Tính đến nay, các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon đã khiến ít nhất 850 người thiệt mạng, trong đó có 107 trẻ em và 66 phụ nữ. Hơn 800.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa.
Phân Tích
Chiến dịch bộ binh lần này của Israel không phải bước leo thang bất ngờ — đây là hệ quả tất yếu của một vòng xoáy đã được báo trước từ lâu.
Khiam không chỉ là một thị trấn. Nằm trên vùng đất cao, cách biên giới Israel vài km, thị trấn này kiểm soát toàn bộ tầm nhìn về phía bắc Israel và là ngã tư chiến lược nối đông-tây miền nam Lebanon, thậm chí dẫn vào thung lũng Bekaa — nơi Hezbollah có ảnh hưởng sâu rộng. Ai kiểm soát Khiam, người đó kiểm soát dòng chảy vũ khí và quân lực của Hezbollah ở phía nam sông Litani.
Israel đặt mục tiêu rõ ràng: cắt đứt tuyến tiếp tế, cô lập Hezbollah khỏi nguồn tăng viện từ phía đông, và dựng vành đai phòng thủ tiền phương dọc biên giới. Tuyên bố của Bộ trưởng Katz — rằng người dân Shia miền nam Lebanon sẽ không được trở nhà cho đến khi an ninh phía bắc Israel được đảm bảo — thực chất là một thông điệp chính trị mạnh mẽ, không chỉ gửi tới Hezbollah mà còn tới cả Tehran và Washington.
Về bối cảnh, xung đột này bùng phát sau cái chết của Khamenei — một biến cố địa chính trị lớn vốn đã làm bất ổn toàn bộ trục kháng cự Iran-Hezbollah. Hezbollah đã chịu đựng nhiều vi phạm lệnh ngừng bắn năm 2024 từ phía Israel mà không phản ứng, nhưng cái chết của Khamenei rõ ràng đã vượt qua ngưỡng chịu đựng.
Hoa Kỳ đang ở vị trí khó xử. Thỏa thuận ngừng bắn năm 2024 do Washington làm trung gian nay thực tế đã sụp đổ. Câu hỏi đặt ra là chính quyền Trump sẽ phản ứng thế nào — gây áp lực Israel hay nhìn nhận đây như một cơ hội để định hình lại trật tự ở Lebanon theo hướng có lợi cho Tel Aviv?
Về nhân đạo, con số 850 người chết và 800.000 người phải di dời chỉ sau vài ngày là thảm họa. Cộng đồng quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc, đang gióng chuông cảnh báo nhưng chưa có cơ chế nào đủ mạnh để ngăn chặn. Đây là một cuộc chiến đang mở rộng — và Khiam chỉ là hồi đầu.
Tác Động Cộng Đồng
Với người cao tuổi tị nạn gốc Việt thuộc thế hệ thứ nhất, đặc biệt tại Little Saigon (Orange County) và Houston, hình ảnh dân thường Lebanon phải rời bỏ nhà cửa giữa đêm vì lệnh sơ tán quân sự gợi lại ký ức tháng 4/1975 — một vết thương chưa bao giờ lành hẳn. Cuộc chiến này không tác động trực tiếp đến kinh tế hay sinh kế của họ, nhưng về mặt tâm lý và nhân đạo, đây là câu chuyện nhiều người trong cộng đồng theo dõi sát.
Với thế hệ thứ hai — những người Mỹ gốc Việt sinh ra và lớn lên tại Mỹ, đặc biệt những ai đang học ngành quan hệ quốc tế, chính sách đối ngoại, hoặc làm việc trong các tổ chức phi chính phủ — cuộc xung đột Israel-Lebanon-Hezbollah là bài kiểm tra thực tế về vai trò của Mỹ trong các xung đột ủy nhiệm và giới hạn của ngoại giao Mỹ ở Trung Đông.