Sau hơn 40 ngày đình trệ ngân sách, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) vẫn chưa được cấp vốn. Hàng ngàn nhân viên liên bang không có lương, sân bay khắp nước đối mặt với tình trạng thiếu nhân viên TSA trầm trọng — một số nơi tỷ lệ vắng mặt vượt 40%. Quyền Giám đốc TSA Ha Nguyen McNeil cho biết hơn 480 nhân viên đã nghỉ việc kể từ khi khủng hoảng bắt đầu. Phe Cộng hòa Thượng viện đề xuất cấp ngân sách cho phần lớn DHS, nhưng không bao gồm bộ phận thực thi và trục xuất của ICE. Tuy nhiên, đề xuất này thất bại trong bỏ phiếu thủ tục. Phe Dân chủ từ chối thêm ngân sách ICE nếu không có cải tổ đáng kể. Tổng thống Trump cũng không mặn mà, trừ khi thỏa thuận kèm theo luật bầu cử SAVE America Act.
Phân Tích
Cuộc bế tắc ngân sách DHS lần này phơi bày một vấn đề cấu trúc sâu xa hơn là chỉ đơn thuần tranh cãi về tiền bạc: Washington đã biến an ninh nội địa thành con bài mặc cả chính trị.
Phe Cộng hòa muốn gói ngân sách đi kèm luật bầu cử SAVE America Act — một dự luật đòi hỏi hộ chiếu hoặc khai sinh cộng với chứng minh thư để đăng ký bầu cử. Đây là một yêu cầu mà khoảng một nửa dân số Mỹ không đáp ứng được vì không có hộ chiếu. Phe Dân chủ, sau vụ hai công dân Mỹ bị bắn chết ở Minneapolis, đòi cải cách toàn diện ICE — trong đó có lệnh khám xét tư pháp và camera thân người cho nhân viên di trú.
Cả hai bên đều không nhường. Hệ quả là người dân thường chịu đựng: hàng chờ sân bay dài nhất trong lịch sử, nhân viên an ninh bỏ việc vì không có lương, và năng lực ứng phó thảm họa suy yếu.
Điều đáng lo là chiến thuật "reconciliation 2.0" — dùng quy trình ngân sách để thông qua luật bầu cử mà không cần 60 phiếu — có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho lưỡng đảng trong những năm tới. Cử tri và hành khách không phải là người chiến thắng trong ván cờ này.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Mỹ gốc Việt bị ảnh hưởng trực tiếp theo ít nhất hai hướng.
Thứ nhất, nhân viên liên bang gốc Việt — đặc biệt là những ai làm việc tại TSA, FEMA hoặc các cơ quan thuộc DHS — đang bị treo lương trong suốt hơn 40 ngày. Nhiều công chức gốc Việt trong cộng đồng tại Virginia, Maryland và California đang phải đối mặt với áp lực tài chính thực sự.
Thứ hai, dự luật SAVE America Act — nếu được thông qua — có thể tác động đến cộng đồng người cao tuổi tị nạn thế hệ thứ nhất. Nhiều người đến Mỹ sau năm 1975, hiện đã là công dân Mỹ, nhưng không có hộ chiếu còn hiệu lực và có thể gặp khó khăn trong việc thu thập giấy tờ cần thiết để đăng ký bầu cử theo quy định mới.