NASA phóng tàu Artemis II vào lúc 6:24 chiều giờ miền Đông ngày 01/04/2026, đưa bốn phi hành gia lên quỹ đạo Mặt Trăng lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo 17 hơn 50 năm trước. Phi hành đoàn gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, phi hành gia Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trên tên lửa Space Launch System — bộ đẩy mạnh nhất thế giới đang hoạt động — và cũng là lần đầu tiên con tàu Orion chở người bay vào vũ trụ sâu. Sứ mệnh kéo dài chín ngày, trước đó bị trì hoãn do rò rỉ nhiên liệu hydrogen và sự cố hệ thống áp suất. NASA cho biết cả hai vấn đề đã được khắc phục.
Phân Tích
Artemis II không đơn giản chỉ là một cột mốc kỹ thuật — đây là tín hiệu địa chính trị rõ ràng nhất mà Mỹ gửi đến Bắc Kinh kể từ khi cuộc đua vũ trụ thế kỷ 21 thực sự bắt đầu. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa "thái không nhân" lên bề mặt Mặt Trăng trước năm 2030. Mỹ đang đặt cược rằng Artemis III sẽ hạ cánh gần cực Nam Mặt Trăng vào năm 2028 — đúng hai năm trước. Khoảng cách đó mỏng hơn nhiều người nghĩ.
Cần đặt sứ mệnh này trong bối cảnh lịch sử: Apollo 17 đáp xuống Mặt Trăng tháng 12/1972. Sau đó, nước Mỹ mất hơn nửa thế kỷ để quay lại. Lần này, NASA và Quản trị viên Jared Isaacman nhấn mạnh mục tiêu không phải "cắm cờ rồi về" — mà là xây dựng căn cứ thường trực. Đó là tham vọng vượt xa Apollo, và chi phí ước tính 20 tỷ USD trong bảy năm phản ánh quy mô đó.
Tuy nhiên, lịch sử NASA cũng nhắc nhở rằng tham vọng và ngân sách Quốc hội thường đi ngược chiều nhau. Constellation Program từng bị hủy. Constellation bị khai tử dưới thời Obama. Liệu Artemis có số phận tương tự dưới áp lực tài khóa hiện tại? Đó là câu hỏi mà mỗi lần phóng thành công đều giúp trả lời một phần — bằng cách tạo ra động lực chính trị khó đảo ngược.