Tổng thống Donald Trump hôm Chủ Nhật chính thức ủng hộ Steve Hilton — nhà bình luận bảo thủ gốc Anh — trong cuộc đua thống đốc California. Trump đăng trên Truth Social, gọi Hilton là "người đàn ông thực sự tử tế" có khả năng vực dậy một bang mà ông cho là "đã xuống địa ngục" vì thuế cao ngất ngưởng.
Sự ủng hộ này đến khoảng một tháng trước khi phiếu bầu qua thư gửi đến cử tri, trước vòng sơ bộ ngày 2/6/2026. Cuộc đua có hơn 50 ứng viên, gồm 8 đảng viên Dân chủ nổi bật và hai đảng viên Cộng hòa dẫn đầu là Hilton và Cảnh sát trưởng Riverside Chad Bianco. Đảng Cộng hòa chưa thắng một cuộc bầu cử cấp bang tại California trong suốt hai thập kỷ, trong khi cử tri Dân chủ áp đảo Cộng hòa gần 2 chọi 1.
Phân Tích
California có hơn 5,8 triệu cử tri đã đăng ký Cộng hòa — con số tuyệt đối không nhỏ — nhưng họ đang bị phân tán trong một cuộc đua quá đông đúc. Sự ủng hộ của Trump giải quyết đúng vấn đề cốt lõi: đảng Cộng hòa có nguy cơ "tự loại" nhau khỏi vòng tổng tuyển cử tháng 11 nếu phiếu bảo thủ bị chia đều giữa Hilton và Bianco.
Hệ thống sơ bộ "top two" của California vốn được thiết kế để chống cực đoan, nhưng lần này nó lại tạo ra một kịch bản nghịch lý: đảng thiểu số có thể giành hai suất vào tháng 11 nếu phe Dân chủ bị phân mảnh. Trump rõ ràng đọc được điều này và chọn đặt cược an toàn — bảo đảm ít nhất một ứng viên Cộng hòa mạnh lọt vào tổng tuyển cử, thay vì đánh bạc vào kịch bản hai Cộng hòa cùng vào.
Tuy nhiên, con dao hai lưỡi ở đây rất sắc. Trump có chỉ số tín nhiệm cực thấp tại California — đặc biệt ở các vùng ngoại ô như Orange County và San Jose, nơi cử tri ôn hòa đang dao động. Con dấu Trump có thể giúp Hilton thắng sơ bộ nhưng lại trở thành gánh nặng trong tổng tuyển cử tháng 11, khi ông phải thuyết phục cử tri độc lập và Dân chủ ôn hòa. Đây là nghịch lý kinh điển của chính trị California Cộng hòa hiện đại.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại Nam California — đặc biệt quanh Little Sài Gòn ở Quận Cam — theo dõi cuộc đua thống đốc này sát sao hơn nhiều nơi khác. Quận Cam là vùng mà đảng Cộng hòa vẫn còn chỗ đứng, và nhiều cử tri gốc Việt thế hệ thứ nhất truyền thống bỏ phiếu bảo thủ vì quan điểm chống cộng sản mạnh mẽ.
Nếu Hilton lọt vào tổng tuyển cử tháng 11, các vấn đề như chi phí sinh hoạt, thuế tiểu bang, và chính sách nhà ở sẽ trực tiếp tác động đến hàng chục nghìn hộ gia đình gốc Việt đang sở hữu nhà hoặc kinh doanh nhỏ tại đây. Chủ trương giảm thuế và hạ chi phí của Hilton — dù còn mơ hồ — hấp dẫn với tầng lớp doanh nghiệp và nhà đầu tư bất động sản gốc Việt vốn đang chịu áp lực nặng từ chi phí vận hành tại California.