Amazon thông báo qua email rằng kể từ ngày 20/5/2026, hãng sẽ chấm dứt hỗ trợ toàn bộ máy đọc sách Kindle ra mắt từ năm 2012 trở về trước. Các thiết bị trong danh sách bị khai tử bao gồm Kindle thế hệ 1 và 2, Kindle DX, Kindle Keyboard, Kindle 4 và 5, Kindle Touch, Kindle Paperwhite thế hệ 1, cùng một số dòng máy tính bảng Fire đời đầu. Sau ngày 20/5, người dùng không thể mua, mượn hay tải sách mới, không truy cập được ứng dụng thư viện như Libby hay OverDrive. Nếu thực hiện reset máy về mặc định gốc, thiết bị sẽ trở nên hoàn toàn vô dụng. Amazon đề nghị giảm giá 20% cho máy mới kèm tín dụng sách điện tử trị giá $20, nhưng ưu đãi này chỉ có hiệu lực đến ngày 20/6/2026.
Phân Tích
Quyết định này đặt Amazon vào tâm điểm của cuộc tranh luận đang nóng dần về quyền sửa chữa thiết bị điện tử (Right to Repair) — một phong trào hiện có dự luật được đề xuất tại cả 50 tiểu bang Mỹ. Việc một công ty đơn phương vô hiệu hóa thiết bị mà người dùng đã mua và sở hữu hợp pháp là minh chứng điển hình cho mô hình kinh doanh mà giới vận động gọi là "planned obsolescence" (lỗi thời có kế hoạch) — tức cố tình giới hạn vòng đời sản phẩm để thúc đẩy doanh số thay thế.
Khác với điện thoại hay máy tính bảng — vốn có hệ sinh thái ứng dụng phong phú cho phép tiếp tục sử dụng dù không còn cập nhật — máy đọc sách Kindle gần như không có lối thoát thay thế. Người dùng chỉ còn hai lựa chọn: mua máy mới của chính Amazon, hoặc chuyển sang nền tảng khác và mất quyền truy cập thư viện sách đã mua bao nhiêu năm.
Đây là bài toán kinh tế bất cân xứng: Amazon hưởng lợi kép từ cả doanh thu phần cứng lẫn sách điện tử, trong khi người tiêu dùng phải gánh chi phí thay thế. Với hàng triệu tấn rác điện tử (eWaste) thải ra mỗi năm toàn cầu, động thái này của Amazon không chỉ gây phẫn nộ người dùng mà còn có thể tạo áp lực chính trị thúc đẩy các dự luật Right to Repair tiến nhanh hơn qua các cơ quan lập pháp tiểu bang.
Tác Động Cộng Đồng
Người cao tuổi gốc Việt thế hệ tị nạn — đặc biệt tại các cộng đồng đông dân như Little Saigon ở Nam California hay Houston — thường gắn bó lâu dài với một thiết bị quen thuộc thay vì liên tục nâng cấp. Nhiều người trong số này sử dụng Kindle để đọc sách tiếng Việt tải về, hoặc dùng ứng dụng thư viện như Libby để mượn tài liệu miễn phí — một lựa chọn tiết kiệm quan trọng với người sống bằng thu nhập cố định.
Ngoài ra, thế hệ thứ hai người Mỹ gốc Việt có thói quen đọc sách điện tử thường xuyên cũng sẽ phải cân nhắc chi phí thay thế thiết bị. Ưu đãi giảm giá 20% của Amazon có thể hữu ích, nhưng thời hạn đến ngày 20/6/2026 tạo áp lực quyết định nhanh — điều không phải ai cũng kịp xử lý.