Một nghiên cứu công bố tuần này trên tạp chí Frontiers in Marine Science cho thấy cá voi xám đang chết với tỷ lệ đáng báo động tại Vịnh San Francisco — chủ yếu do va chạm với tàu thuyền. Cá voi xám Đông Bắc Thái Bình Dương bắt đầu xuất hiện thường xuyên hơn trong vùng biển này từ năm 2018. Theo các tác giả, ít nhất 18% số cá voi đi vào vịnh từ 2018 đến 2025 đã chết. Hơn 40% xác cá voi cho thấy dấu hiệu chấn thương do va đập, phù hợp với tai nạn tàu thuyền. Tỷ lệ tử vong thực tế có thể cao hơn, từ 40% đến 50%. Quần thể cá voi xám hiện chỉ còn khoảng 13.000 con — mức thấp nhất kể từ năm 1970.
Phân Tích
Tỷ lệ tử vong 18% đến 50% trong vòng bảy năm là con số đủ để xem đây là một cuộc khủng hoảng bảo tồn, không chỉ là một xu hướng đáng lo ngại. Điều phức tạp hơn là câu chuyện này giao nhau với ít nhất hai vấn đề lớn đang song song diễn ra: biến đổi khí hậu đẩy cá voi ra khỏi vùng kiếm ăn truyền thống ở Bắc Cực, và hệ thống quản lý hàng hải liên bang vẫn chưa theo kịp thực tế đó.
Vịnh San Francisco không phải vùng biển nhỏ — đây là một trong những tuyến vận chuyển hàng hải nhộn nhịp nhất bờ Tây nước Mỹ. Việc cá voi xám bắt đầu kiếm ăn ở đây không phải vì chúng thích môi trường mới, mà vì nguồn thức ăn ở Bắc Cực suy kiệt buộc chúng phải linh động — và sự linh động đó đang giết chết chúng.
Vụ kiện của Center for Biological Diversity nhắm vào Cảnh sát biển Hoa Kỳ là đòn pháp lý quan trọng: Đạo luật Bảo vệ Loài Nguy cấp (Endangered Species Act) yêu cầu tham vấn với Cơ quan Thủy sản Biển Quốc gia khi thiết lập tuyến hàng hải, nhưng bước này dường như đã bị bỏ qua trong nhiều thập kỷ. Các biện pháp tự nguyện — như giảm tốc độ tàu — chỉ đạt tỷ lệ tuân thủ khoảng 50%, thấp hơn ngưỡng cần thiết để duy trì quần thể bền vững. Nếu không có quy định bắt buộc, mô hình này sẽ tiếp tục.