Giáo hoàng Leo XIV cử hành Thánh lễ Phục sinh đầu tiên hôm Chủ nhật 20/4/2026 trước khoảng 50.000 tín hữu tại Quảng trường Thánh Phêrô, kêu gọi các bên xung đột buông vũ khí và chọn hòa bình thông qua đối thoại. Vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên không đề cập đích danh các cuộc chiến đang diễn ra — gồm chiến tranh Mỹ-Israel-Iran và xung đột Nga-Ukraine — trong bài phát biểu Urbi et Orbi, khác với thông lệ trước đây. Leo trích dẫn lời người tiền nhiệm Francis, người đã qua đời ngay sau Lễ Phục sinh năm ngoái. Ngài cũng thông báo tổ chức một buổi cầu nguyện cho hòa bình vào ngày 11/4 tại Vương cung Thánh đường. Tại Dải Gaza, cộng đồng Kitô giáo Palestine tổ chức lễ lần đầu kể từ khi có lệnh ngừng bắn.
Phân Tích
Quyết định không nêu tên các cuộc chiến trong bài phát biểu Urbi et Orbi là một tín hiệu chính trị có chủ đích — không phải sự bỏ quên. Leo XIV rõ ràng đang định hình vai trò của mình: không phải người chỉ trích địa chính trị, mà là giọng nói đạo đức siêu quốc gia. So sánh với người tiền nhiệm Francis, người thường liệt kê trực tiếp tên các khu vực xung đột trong các bài phát biểu Phục sinh và Giáng sinh, cách tiếp cận của Leo cho thấy một chiến lược khác biệt có tính toán.
Là giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, Leo chịu áp lực kép: nếu nêu tên cuộc chiến Mỹ-Israel-Iran, ông sẽ bị xem là đang phê phán chính sách đối ngoại Washington; nếu im lặng hoàn toàn, ông sẽ bị chỉ trích là thiếu dũng khí. Lựa chọn ngôn ngữ phổ quát — "những ai có vũ khí, hãy buông xuống" — là một cách né tránh khéo léo nhưng không kém phần rõ ràng về thông điệp.
Việc Leo phục hồi một số nghi lễ truyền thống mà Francis đã bỏ — như chào hỏi bằng 10 ngôn ngữ, rửa chân cho linh mục, vác thánh giá suốt 14 chặng — phát đi tín hiệu rằng triều đại giáo hoàng này sẽ nhấn mạnh vào biểu tượng và nghi lễ bên cạnh lời kêu gọi cải cách xã hội. Đây là sự cân bằng tinh tế giữa bảo thủ về hình thức và tiến bộ về nội dung.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng Công giáo người Việt tại Mỹ — đông đảo ở các giáo xứ tại Nam California, Houston và vùng Vịnh San Francisco — theo dõi sát sao triều đại giáo hoàng mới với nhiều kỳ vọng. Lễ Phục sinh đầu tiên của Leo XIV, với thông điệp hòa bình không gắn với bất kỳ phe nào, có thể tạo ra cảm giác gần gũi cho những gia đình gốc Việt vốn mang ký ức về chiến tranh và tị nạn.
Nhiều người Công giáo Việt thế hệ thứ nhất — đến Mỹ sau năm 1975 — đặc biệt chú ý đến lời kêu gọi đối thoại thay vì áp đặt. Với cộng đồng từng trải qua mất mát vì xung đột, thông điệp "hòa bình qua đối thoại, không phải qua vũ lực" của Leo mang trọng lượng cảm xúc cụ thể, không chỉ là tu từ tôn giáo thuần túy.