Hội đồng thành phố Houston hôm nay buộc phải sửa đổi chính sách liên quan đến hợp tác giữa Sở Cảnh sát Houston (HPD) và cơ quan di trú ICE, sau khi thống đốc Texas đe dọa can thiệp. Theo một tài liệu nội bộ, lãnh đạo HPD thực tế chưa bao giờ thay đổi chính sách của sở dù hội đồng thành phố đã thông qua nghị quyết hai tuần trước. Cố vấn pháp lý thành phố xác nhận HPD cần phải cập nhật chính sách ngay. Sự việc phơi bày khoảng cách lớn giữa quyết định của hội đồng và việc thực thi thực tế tại cấp sở. Thống đốc Texas vốn theo đường lối cứng rắn về nhập cư, đã gây sức ép khiến thành phố phải lùi bước.
Phân Tích
Houston vừa cho thấy một bài học cũ về quyền lực đô thị và giới hạn của nó: thông qua nghị quyết là một chuyện, còn thực thi lại là chuyện khác hoàn toàn. Việc HPD im lặng không cập nhật chính sách sau nghị quyết của hội đồng không phải là lỗi hành chính đơn thuần — đây là dấu hiệu của sự đối kháng nội bộ, hoặc ít nhất là thái độ chờ xem trước áp lực từ bang.
Texas đã dùng đòn tài chính để kiềm chế các thành phố có xu hướng đi theo chính sách "sanctuary city" (thành phố bảo vệ người nhập cư không có giấy tờ). Luật SB4 năm 2017 từng là tiền lệ: bang cấm các cơ quan địa phương hạn chế hợp tác với ICE, và tòa án liên bang duy trì lệnh này nhiều năm. Houston giờ đây không ở vị thế có thể chống lại dễ dàng.
Vấn đề sâu hơn là niềm tin của cộng đồng. Khi hội đồng thành phố ra nghị quyết rồi không ai thực thi, người dân — đặc biệt là người nhập cư — không biết họ thực sự được bảo vệ đến mức nào. Sự mơ hồ đó nguy hiểm hơn một chính sách rõ ràng theo hướng nào, dù tốt hay xấu.
Tác Động Cộng Đồng
Houston là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất Texas, tập trung nhiều ở khu vực Midtown và Bellaire. Sự thay đổi chính sách HPD-ICE ảnh hưởng trực tiếp đến những người Việt định cư không có giấy tờ hợp lệ hoặc đang trong quá trình điều chỉnh tư cách cư trú. Khi cảnh sát địa phương tăng cường phối hợp với ICE, nhiều người trong cộng đồng sẽ ngần ngại trình báo tội phạm hay hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật vì lo sợ bị kiểm tra tình trạng cư trú. Điều này làm suy yếu an toàn công cộng cho toàn bộ khu phố. Ngoài ra, người cao tuổi tị nạn thế hệ thứ nhất đến Mỹ sau năm 1975 — dù nhiều người đã có thẻ xanh hoặc quốc tịch — cũng cảm nhận tâm lý bất an khi môi trường thực thi di trú trở nên khắt khe hơn.