Nhóm Santa Monicans for Renters' Rights (SMRR) hôm 22/4/2026 gửi thư lên Hội đồng Thành phố Santa Monica, yêu cầu dành khoảng 30 mẫu Anh thuộc khu "Urban Edge" trong dự án công viên sân bay tương lai để xây 3.000 căn nhà giá dưới thị trường. Hai đồng chủ tịch SMRR — Denny Zane và Mike Soloff — lập luận rằng khu vực phía bắc đường băng này là vị trí hợp lý nhất và ít gây xáo trộn nhất để phát triển nhà ở. Nhóm đề nghị đưa phương án này vào Báo cáo Đánh giá Tác động Môi trường (EIR). Sân bay Santa Monica dự kiến đóng cửa vào nửa đêm 31/12/2028 theo thỏa thuận năm 2017 giữa thành phố và Cục Hàng không Liên bang (FAA).
Phân Tích
Cuộc tranh luận tại Santa Monica phản ánh một mâu thuẫn kinh điển trong quy hoạch đô thị Mỹ: khi đất công trở nên khan hiếm, mọi nhóm lợi ích đều tìm cách cắm cờ trước.
Khu đất sân bay rộng gần 192 mẫu Anh là một trong những lô đất trống lớn nhất còn lại ở vùng Tây Los Angeles — nơi mà giá nhà trung bình vượt 1,5 triệu USD và danh sách chờ nhà ở giá rẻ kéo dài nhiều thập niên. Áp lực xây nhà ở đây không phải vô lý. Tuy nhiên, cách SMRR vận động — gửi thư yêu cầu đưa phương án nhà ở vào EIR trước khi thành phố có "dự án ưu tiên" — bị nhóm Airport2Park Foundation chỉ trích là phá vỡ trình tự pháp lý chuẩn theo CEQA (Đạo luật Chất lượng Môi trường California).
Đáng chú ý hơn là rủi ro pháp lý: Measure LC — tu chính hiến chương thành phố năm 2014 — giới hạn sử dụng đất sau khi sân bay đóng cửa vào mục đích công viên và không gian mở. Bất kỳ dự án nhà ở nào cũng cần sửa hiến chương, tức cần thêm một cuộc bỏ phiếu. SMRR đang đồng thời thu chữ ký cho trưng cầu dân ý tháng 11/2026 — một động thái mà nhóm bảo tồn công viên cho là mâu thuẫn với bức thư vừa gửi.
Liên minh vốn thúc đẩy đóng cửa sân bay trong nhiều thập niên giờ đang rạn nứt ngay trước vạch đích. Nguy cơ thực sự là nếu hai phe — nhà ở và công viên — không tìm được tiếng nói chung, cả hai đều có thể thua trước nhóm ủng hộ giữ sân bay, vốn đang viện dẫn kết quả thăm dò 67% cử tri muốn sân bay tiếp tục hoạt động.
Tác Động Cộng Đồng
Nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại Nam California nên theo dõi sát diễn biến này. Khu vực Tây Los Angeles — bao gồm Santa Monica, Culver City và các vùng lân cận — là thị trường mà nhiều gia đình gốc Việt thế hệ thứ hai và thứ ba đang tìm mua hoặc đầu tư nhà đất. Nếu 3.000 căn nhà giá dưới thị trường được xây dựng, nguồn cung tăng lên có thể giảm nhẹ áp lực giá thuê trong khu vực rộng hơn.
Với cộng đồng người Việt thu nhập trung bình đang thuê nhà ở các vùng như Palms, Mar Vista hay Inglewood, một dự án nhà ở giá rẻ quy mô lớn tại Santa Monica mở ra khả năng tiếp cận nhà ở ổn định hơn — dù quy trình pháp lý và bầu cử còn kéo dài ít nhất đến cuối năm 2026.