Các nhà thiên văn học công bố hôm 25/4/2026 rằng họ có thể đã phát hiện một loại vụ nổ vũ trụ hoàn toàn mới, được gọi là "superkilonova" — kilonova được kích hoạt bởi một vụ nổ siêu tân tinh xảy ra ngay trước đó. Sự kiện mang tên AT2025ulz xuất hiện lần đầu vào ngày 18/8/2025, khi các máy dò sóng hấp dẫn LIGO tại Louisiana và Washington, cùng với Virgo tại Ý, ghi nhận tín hiệu bất thường. Vài giờ sau, Đài quan sát Palomar phát hiện một nguồn sáng đỏ mờ dần cách Trái Đất khoảng 1,3 tỉ năm ánh sáng. Giáo sư Mansi Kasliwal của Caltech dẫn đầu nghiên cứu đăng trên tạp chí The Astrophysical Journal Letters, cho rằng sự kiện này có thể đại diện cho một hiện tượng chưa từng được quan sát trực tiếp.
Phân Tích
Lần đầu tiên khoa học xác nhận kilonova là năm 2017 với sự kiện GW170817 — và kể từ đó, giới thiên văn học đã chờ đợi gần một thập kỷ để tìm thêm bằng chứng. AT2025ulz không chỉ là ứng cử viên thứ hai, mà còn phức tạp hơn nhiều: nó vừa giống kilonova, vừa giống siêu tân tinh, và có thể là cả hai cùng lúc.
Điều thú vị nằm ở dữ liệu sóng hấp dẫn: ít nhất một trong hai thiên thể va chạm có khối lượng nhỏ hơn Mặt Trời — nhỏ hơn bất kỳ ngôi sao neutron nào từng được quan sát. Nếu xác nhận được, điều này sẽ buộc các nhà vật lý thiên văn phải xem lại mô hình hình thành sao neutron hiện có, vốn cho rằng khối lượng tối thiểu phải đạt khoảng 1,2 lần Mặt Trời.
Cơ chế "superkilonova" mà nhóm Kasliwal đề xuất — hai ngôi sao neutron sơ sinh va chạm ngay bên trong mảnh vỡ của vụ nổ siêu tân tinh tạo ra chúng — là một kịch bản lý thuyết từ lâu nhưng chưa bao giờ có bằng chứng quan sát. Nếu được xác nhận, nó sẽ lý giải một phần cơ chế hình thành các nguyên tố nặng như vàng và uranium trong vũ trụ sơ khai, một câu hỏi mà vật lý thiên văn hiện đại vẫn chưa trả lời trọn vẹn.