Disneyland tại California đã trang bị công nghệ nhận diện khuôn mặt (facial recognition) cho một số làn cổng vào, theo thông báo của Walt Disney Company. Camera sẽ chụp ảnh khách tham quan và chuyển đổi dữ liệu sinh trắc học thành các giá trị số duy nhất. Công ty cho biết mục tiêu là ngăn gian lận và kiểm soát tình trạng chia sẻ thẻ năm. Khách có thể chọn không dùng làn có công nghệ này. Disney từng thử nghiệm hệ thống tương tự tại Magic Kingdom ở Orlando năm 2021 và tại Disneyland năm 2024. Việc triển khai diễn ra trong bối cảnh tranh luận toàn quốc về quyền riêng tư và giám sát. Chuyên gia quyền riêng tư của ACLU (Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ) Jay Stanley từng cảnh báo với USA Today năm 2024: "Người dân cần tự hỏi liệu họ có muốn sống trong một thế giới mà khuôn mặt bị quét ở mọi nơi hay không.
Phân Tích
Chính sách này sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm: khi một công ty giải trí hàng đầu như Disney bình thường hóa việc thu thập dữ liệu sinh trắc học, các địa điểm khác sẽ theo sau mà không gặp nhiều phản đối từ công chúng.
Vấn đề không chỉ nằm ở Disneyland. Meta đang lên kế hoạch tích hợp nhận diện khuôn mặt vào kính thông minh, theo nhiều nguồn tin. Chính quyền Trump đang cân nhắc cấp ngân sách cho Immigration and Customs Enforcement (ICE) sử dụng loại kính này — một diễn biến đặt ra câu hỏi nghiêm túc về việc dữ liệu thu thập tại các địa điểm thương mại có thể bị chia sẻ hoặc bị trưng dụng bởi cơ quan thực thi luật pháp hay không.
Các cơ quan thực thi pháp luật sử dụng phần mềm nhận diện khuôn mặt đã phải đối mặt với nhiều vụ kiện về bắt giữ sai, đặc biệt ảnh hưởng không tương xứng lên người da màu. Tuyên bố của Disney rằng "không có biện pháp bảo mật nào là hoàn hảo" trên website chính thức của hãng là một thừa nhận đáng lo ngại — vì dữ liệu sinh trắc học, một khi bị rò rỉ, không thể thay đổi như mật khẩu hay số thẻ tín dụng.
MLB và các sân vận động lớn cũng đã triển khai tính năng quét mặt tương tự. Quỹ đạo rõ ràng: từ tùy chọn sang mặc định, từ giải trí sang hạ tầng dân sự.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng người Việt tại Mỹ bị tác động trực tiếp.
Thứ nhất, kỹ sư và lập trình viên gốc Việt tại Thung lũng Silicon và các trung tâm công nghệ như Seattle và Austin — những người đang xây dựng hoặc tích hợp hệ thống AI nhận diện sinh trắc học — đối mặt với áp lực đạo đức nghề nghiệp ngày càng tăng. Khi Disney và MLB bình thường hóa công nghệ này, các công ty tuyển dụng họ sẽ đẩy nhanh triển khai tương tự, trong khi khung pháp lý liên bang vẫn chưa rõ ràng.
Thứ hai, cộng đồng người Việt tị nạn thế hệ 1, nhiều người đang sinh sống tại Nam California — cách Disneyland Anaheim chưa đầy 30 phút lái xe — có lý do lịch sử để cảnh giác với hệ thống giám sát nhà nước. Việc dữ liệu khuôn mặt thu thập tại địa điểm thương mại có thể bị ICE hoặc cơ quan liên bang khác trưng dụng là mối lo có thực, không phải giả thuyết.