Cơ quan Quản lý xe cơ giới California (DMV) đang chuẩn bị chia sẻ thông tin chi tiết về hơn 1 triệu người có bằng lái xe — bao gồm người nhập cư không có giấy tờ hợp lệ — với một tổ chức quốc gia, theo CalMatters. Dữ liệu này sẽ được đưa vào hệ thống SPEXS của Hiệp hội Quản trị xe cơ giới Mỹ (AAMVA), cho phép xác minh xem một người có nhiều bằng lái ở nhiều tiểu bang hay không. Vấn đề mấu chốt: hệ thống sẽ tiết lộ liệu một người có số An sinh Xã hội hay không — tín hiệu trực tiếp để ICE xác định người ở lại bất hợp pháp. Các nhóm dân quyền cảnh báo đây là sự phản bội cam kết khi California thông qua Đạo luật AB 60 năm 2013, cho phép người nhập cư không có giấy tờ được cấp bằng lái. Để thực hiện kế hoạch này, Quốc hội lập pháp California cần phê duyệt 55 triệu USD cho DMV.
Phân Tích
Lần cuối cùng California đối mặt với áp lực tương tự từ Real ID là sau vụ 11/9 — nhưng lần này bối cảnh đã khác hẳn: ICE đang mở rộng quy mô bắt giữ và chính quyền liên bang có đủ công cụ pháp lý để yêu cầu dữ liệu từ các tổ chức tư nhân như AAMVA.
Vấn đề cốt lõi không phải là California có muốn bảo vệ dữ liệu hay không — mà là một khi dữ liệu rời khỏi Sacramento và vào cơ sở dữ liệu liên bang tư nhân, không còn luật tiểu bang nào có hiệu lực bảo vệ. Ed Hasbrouck của The Identity Project nói thẳng: "Không quan trọng California muốn gì." Đây là thực tế pháp lý, không phải lý thuyết.
Nhà chức trách California đang rơi vào thế kẹt kinh điển: nếu không tuân thủ Real ID, bằng lái California có thể bị từ chối tại sân bay — ảnh hưởng đến toàn bộ 39 triệu dân. Nếu tuân thủ, hơn 1 triệu người nhập cư không có giấy tờ đối mặt với rủi ro trục xuất cao hơn.
Văn phòng Thống đốc Gavin Newsom cho đến nay từ chối xác nhận chi tiết, nhưng phát ngôn viên Diana Crofts-Pelayo khẳng định California "tiếp tục lãnh đạo trong việc hỗ trợ các gia đình nhập cư." Ngôn ngữ PR này không giải đáp câu hỏi kỹ thuật: cụ thể AAMVA sẽ áp dụng cơ chế bảo vệ gì, và ai giám sát?
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt tại California chịu tác động trực tiếp nhất.
Thứ nhất, người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 và người nhập cư gốc Việt chưa hoàn tất thủ tục hợp pháp hóa cư trú — đặc biệt tập trung ở Little Saigon (Quận Cam) và San Jose — nhiều người đã dùng bằng lái AB 60 như giấy tờ duy nhất để di chuyển và làm việc. Nếu ICE tiếp cận được dữ liệu AAMVA, những người không có số An sinh Xã hội sẽ bị đánh dấu tự động.
Thứ hai, người cầm visa H-1B đang chờ thẻ xanh tại Thung lũng Silicon cũng cần theo dõi: nếu California không tuân thủ Real ID và bằng lái bị từ chối tại sân bay từ năm 2026, họ sẽ cần hộ chiếu cho mọi chuyến bay nội địa — thêm một rủi ro pháp lý trong giai đoạn hồ sơ nhập cư đang treo lơ lửng.