Tài liệu mới từ Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) công bố ngày 1/5/2026 cho thấy chuyến bay 5735 của China Eastern Airlines bị cắt nguồn nhiên liệu giữa chuyến bay — làm dấy lên nghi vấn máy bay bị hạ xuống có chủ ý. Theo NTSB, các cần điều khiển nhiên liệu cho cả hai động cơ đã bị gạt sang vị trí "cut-off" khi máy bay đang ở độ cao 8.839m. Động cơ tắt ngay sau đó, khiến chiếc Boeing 737-800 lao xuống sườn đồi tại vùng Quảng Tây, Trung Quốc vào ngày 21/3/2022, giết chết toàn bộ 132 người trên khoang. Ông Neil Campbell, cựu điều tra viên từ Úc từng xử lý vụ Boeing 737 Max rơi tại Indonesia năm 2018, nhận định đây là "hành động có chủ đích." Trung Quốc đến nay vẫn chưa công bố báo cáo chính thức, viện dẫn lý do an ninh quốc gia.
Các cần điều khiển nhiên liệu cho cả hai động cơ đã bị gạt sang vị trí 'cut-off' khi máy bay đang ở độ cao 8.839 mét.
Phân Tích
Tài liệu NTSB được giải mật theo Đạo luật Tự do Thông tin (Freedom of Information Act) đã làm thay đổi hoàn toàn bức tranh về thảm kịch China Eastern — từ "tai nạn hàng không bí ẩn" sang "hành vi cố ý giết người trên không trung." Đây là bước ngoặt có trọng lượng pháp lý và ngoại giao lớn.
Trung Quốc vẫn từ chối công bố báo cáo chính thức sau hơn bốn năm — một điều cực kỳ hiếm gặp trong ngành hàng không dân dụng quốc tế. Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) thường yêu cầu các quốc gia hoàn thành điều tra trong vòng 12 tháng. Việc Bắc Kinh viện dẫn "an ninh quốc gia" để giữ kín báo cáo cho thấy kết quả điều tra có thể chứa đựng thông tin nhạy cảm — nhiều khả năng liên quan đến phi hành đoàn và động cơ cá nhân.
Một tình tiết đáng chú ý là sự trùng hợp với vụ rơi Air India năm 2025, nơi các điều tra viên cũng đang khoanh vùng khả năng phi công hành động cố ý. Hai vụ tai nạn liên quan cùng cơ chế cắt nhiên liệu buộc ngành hàng không toàn cầu phải đặt lại câu hỏi về quy trình sàng lọc sức khỏe tâm thần cho phi công — một vấn đề từng được đặt ra sau vụ Germanwings năm 2015, nhưng chưa được chuẩn hóa toàn cầu.
Chừng nào Trung Quốc chưa công bố báo cáo đầy đủ, gia đình 132 nạn nhân vẫn không có câu trả lời chính thức — và trách nhiệm pháp lý cũng không thể được xác định.