Hơn 250 người sống sót và các nhà vận động tập hợp tại sân Capitol Sacramento hôm 5/5/2026, kêu gọi Thống đốc Gavin Newsom đưa 100 triệu USD vào ngân sách tiểu bang để bù đắp khoản hụt tài trợ liên bang cho dịch vụ chống bạo lực gia đình và tấn công tình dục. Theo dữ liệu của National Network to End Domestic Violence, hơn 4.800 người California được hỗ trợ trong một ngày duy nhất năm 2025 — nhưng 605 yêu cầu giúp đỡ không được đáp ứng vì thiếu nguồn lực.
Khoản hụt xuất phát từ hai phía: quỹ Victims of Crime Act (VOCA) sụt giảm do số vụ truy tố tội phạm cổ cồn trắng giảm suốt một thập kỷ, trong khi chính quyền Trump cắt sớm các khoản tài trợ, trì hoãn hơn 200 triệu USD từ Văn phòng Bạo lực Phụ nữ (Office on Violence Against Women), và hạn chế hỗ trợ cho người sống sót là người chuyển giới và nhập cư. Phiên bản ngân sách của Thượng viện tiểu bang đã đưa vào 100 triệu USD theo đề xuất của Thượng nghị sĩ Susan Rubio.
Hơn 4.800 người được hỗ trợ trong một ngày, nhưng hàng trăm yêu cầu khác vẫn bị từ chối vì thiếu hụt nguồn lực trầm trọng.
Phân Tích
Quỹ Victims of Crime Act không lấy từ thuế người dân mà từ các khoản phạt trong vụ án tội phạm tài chính — đây là cơ chế thường bị bỏ qua trong các cuộc tranh luận ngân sách. Khi Bộ Tư pháp giảm truy tố tội phạm cổ cồn trắng trong suốt thập kỷ qua, quỹ này tự nhiên teo lại mà không cần bất kỳ lá phiếu nào từ Quốc hội. Đây là loại khủng hoảng âm thầm — không có ngày cắt ngân sách rõ ràng, không có tin tức giật gân, chỉ có dịch vụ dần biến mất.
Chính quyền Trump làm tình hình trầm trọng hơn khi áp điều kiện mới lên các khoản tài trợ: tổ chức nào muốn nhận tiền phải hợp tác với cơ quan thực thi luật nhập cư liên bang. Với các tổ chức phục vụ cộng đồng di dân — vốn đã mong manh về mặt tổ chức — đây là lựa chọn không thể chấp nhận.
Center for the Pacific Asian Family ở Los Angeles là ví dụ cụ thể: tổ chức này mất hàng trăm nghìn USD khi Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh đột ngột chấm dứt hợp đồng đa năm. Trong khi đó, YWCA Golden Gate Thung lũng Silicon có nguy cơ mất 1,9 triệu USD dành cho nhà ở và hỗ trợ tại bệnh viện cho nạn nhân tấn công tình dục.
California đang đứng trước một quyết định không mới: tiếp tục làm bức đệm cho sự rút lui của chính phủ liên bang, hay để khoảng trống đó hiện ra rõ ràng hơn — cái giá xã hội phải trả sẽ do ai gánh chịu?
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt chịu tác động trực tiếp từ khủng hoảng tài trợ này.
Thứ nhất, phụ nữ nhập cư gốc Việt tại Nam California và vùng Vịnh — nhiều người đang ở trên diện thị thực phụ thuộc hoặc chưa có giấy tờ hợp lệ — phụ thuộc vào các tổ chức như Center for the Pacific Asian Family (phục vụ 1,6 triệu người Mỹ gốc Á tại Los Angeles County) để tiếp cận dịch vụ tư vấn và nơi trú ẩn an toàn mà không sợ bị báo cáo với cơ quan di trú. Khi tổ chức này mất hàng trăm nghìn USD tài trợ liên bang, khả năng phục vụ cộng đồng nói tiếng Việt co hẹp trực tiếp.
Thứ hai, YWCA Golden Gate Thung lũng Silicon — có nguy cơ mất 1,9 triệu USD — phục vụ khu vực San Jose và vùng phụ cận, nơi cộng đồng người Việt đông thứ hai tại Mỹ sinh sống. Nếu ngân sách 100 triệu USD không được thông qua trước tháng 7/2026, các chương trình hỗ trợ tại bệnh viện và nhà ở tạm thời sẽ bị cắt giảm trong năm tài khóa tới.