Thẩm phán liên bang Araceli Martinez-Olguin hôm thứ Năm từ chối phê duyệt thỏa thuận bản quyền 1,5 tỷ USD giữa Anthropic và các tác giả — vụ dàn xếp bản quyền lớn nhất lịch sử nước Mỹ. Vụ kiện xoay quanh việc Anthropic bị cáo buộc dùng sách lậu để huấn luyện AI (trí tuệ nhân tạo) mà không xin phép. Thẩm phán muốn làm rõ lý do nhiều thành viên nhóm nguyên đơn phản đối hoặc rút khỏi thỏa thuận.
Nhiều người phản đối chỉ trích khoản phí luật sư vượt 320 triệu USD là quá cao — trong khi mỗi tác giả chỉ nhận khoảng 3.000 USD. Tác giả Pierce Story ước tính nhóm luật sư có thể hưởng từ 10.000 đến 12.000 USD mỗi giờ, đồng thời cáo buộc họ vi phạm cam kết gắn thù lao với mức bồi thường cho thành viên nhóm.
Các tác giả cáo buộc nhóm luật sư vi phạm cam kết khi hưởng thù lao lên tới 12.000 USD mỗi giờ trong khi mỗi tác giả chỉ nhận được 3.000 USD.
Phân Tích
Hệ quả lớn nhất của vụ này không nằm ở tờ séc 1,5 tỷ USD, mà ở tiền lệ pháp lý nó sẽ tạo ra cho hàng chục vụ kiện bản quyền AI đang chờ phán quyết trên khắp nước Mỹ.
Vấn đề cốt lõi ở đây là ai thực sự được hưởng lợi từ các vụ dàn xếp tập thể (class action settlement). Khi luật sư nhận hơn 320 triệu USD trong khi mỗi tác giả chỉ được 3.000 USD, câu hỏi đặt ra là: cơ chế bồi thường này phục vụ ai — người bị hại hay văn phòng luật sư?
Đây không phải lần đầu mô hình này bị chỉ trích. Trong vụ kiện T-Mobile mà objector Pierce Story dẫn chứng, Tòa phúc thẩm số 8 đã nhận xét rằng "không thành viên hợp lý nào sẵn sàng trả" mức phí luật sư mà chính họ đã yêu cầu — dù mức đó còn thấp hơn con số Anthropic đang thương thảo.
Việc Thẩm phán Martinez-Olguin không "đóng dấu" thỏa thuận là tín hiệu đáng chú ý: tòa án đang tự đặt mình vào vai trò kiểm soát cân bằng trong cuộc đua AI, thay vì để các bên tự thỏa thuận. Với OpenAI, Meta và Google cũng đang đối mặt các vụ kiện bản quyền tương tự, phán quyết cuối cùng ở vụ này sẽ định hình khuôn khổ pháp lý cho toàn ngành.