Giá xăng tại Texas đã tăng gần 2 USD mỗi gallon kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự chống Iran ngày 28/2/2026, đẩy mức trung bình từ 2,55 USD lên 4,52 USD mỗi gallon vào thứ Hai, theo AAA. Nguyên nhân trực tiếp là Iran đóng cửa eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển chiếm 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu, với giá trị thương mại khoảng 600 tỷ USD mỗi năm. Theo thăm dò của Texas Politics Project tháng 4/2026, 61% trong số 1.200 cử tri Texas đã đăng ký nói họ "rất lo ngại" về giá xăng — tăng 23 điểm so với tháng 2/2026. Trong khi đó, các công ty dầu khí Texas đang hưởng lợi lớn: ngành này đã nộp 27 tỷ USD thuế và tiền bản quyền cho tiểu bang trong năm tài khóa 2025, mức cao thứ hai trong lịch sử, theo Texas Oil and Gas Association. Giáo sư Ed Hirs từ Đại học Houston cảnh báo dù hòa bình lập tức xảy ra hôm nay, giá xăng cũng sẽ cần 6 đến 9 tháng để trở về mức cũ.
Dù hòa bình lập tức xảy ra hôm nay, giá xăng cũng sẽ cần từ 6 đến 9 tháng để trở về mức cũ.
Phân Tích
Hiệu ứng "rocket and feathers" — giá bắn lên nhanh như tên lửa, rơi xuống chậm như lông vũ — là lý do chính khiến người tiêu dùng Texas đang và sẽ tiếp tục chịu thiệt trong nhiều tháng tới, ngay cả khi chiến sự kết thúc sớm. Đây không phải lần đầu: sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022, Bộ Tài chính Mỹ ước tính việc xả kho dự trữ chiến lược chỉ giảm được 17 cent mỗi gallon — một con số khiêm tốn trước mức tăng gần 2 USD hiện tại. Lần này, Mỹ bắt đầu xả 172 triệu thùng từ giữa tháng 3/2026 trong vòng 120 ngày, nhưng với mức tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày theo số liệu được trích dẫn, đợt xả này chỉ đủ dùng chưa đầy hai tuần — một giải pháp tình thế, không phải cứu cánh.
Điều đáng chú ý hơn là nghịch lý chính trị tại Texas: ngành dầu khí đang thu lợi khổng lồ — 74 triệu USD mỗi ngày đổ vào ngân sách tiểu bang — trong khi người dân thường phải gánh giá xăng cao kỷ lục. Chính quyền tiểu bang được hưởng nguồn thu lịch sử để tài trợ trường học và hạ tầng, nhưng không có cơ chế nào hoàn trả lại phần nào cho người tiêu dùng đang chịu áp lực. Các công ty dầu cũng chọn cách bơm thêm từ giếng cũ thay vì khoan mới, nghĩa là nguồn cung không tăng đáng kể. Kịch bản lạc quan nhất — hòa bình, eo biển Hormuz mở lại, Kuwait và Iraq khởi động lại giếng dầu — vẫn cần thêm 6 tháng sau khi chiến tranh kết thúc để thị trường tái cân bằng, theo giáo sư Hirs. Người tiêu dùng Texas đang ở giữa một chu kỳ giá mà cả hai đầu đều nằm ngoài tầm kiểm soát của họ.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt tại Texas chịu tác động trực tiếp và cụ thể nhất.
Thứ nhất, nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại Houston và vùng ngoại ô — nơi có cộng đồng người Việt đông thứ hai nước Mỹ — đang theo dõi sát sao bởi giá xăng tăng đẩy chi phí di chuyển và vận hành bất động sản cho thuê lên đáng kể. Với giá 4,52 USD mỗi gallon, chi phí bảo trì, sửa chữa và quản lý tài sản rải rác quanh Houston đều tăng theo.
Thứ hai, chủ doanh nghiệp nhỏ gốc Việt vận hành xe tải giao hàng hoặc dịch vụ catering — phổ biến ở khu vực Bellaire và Midtown Houston — đang phải hấp thụ phần chi phí nhiên liệu tăng thêm mà không thể chuyển ngay sang khách hàng. Theo dự báo của chuyên gia Ed Hirs từ Đại học Houston, gánh nặng này sẽ kéo dài ít nhất 6 đến 9 tháng, ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất.