Thành phố Benicia, California đang chạy đua lập kế hoạch cho tương lai sau khi Valero — công ty lọc dầu lớn — tuyên bố rời khỏi địa phương. Theo KQED, nhà máy Valero đóng góp 10% tổng thu ngân sách thành phố, chưa kể hàng loạt doanh nghiệp dịch vụ và nhà hàng phụ thuộc vào thu nhập từ ngành này.
Valero cho biết họ rút lui vì nhu cầu nhiên liệu hóa thạch tại California đang giảm, trong khi quy định về khí thải và kiểm soát giá xăng ngày càng siết chặt. Giám đốc thành phố Mario Giuliani khẳng định Benicia có thể trở thành "mô hình" cho quá trình chuyển đổi công bằng (just transition) — tức là rời bỏ ngành dầu khí mà không phá vỡ kinh tế địa phương. Hội đồng thành phố đang xem xét chuyển đổi cảng Benicia — hiện dùng để xuất khẩu pet coke (chất thải độc hại từ lọc dầu) — thành nơi sản xuất linh kiện cho ngành điện gió ngoài khơi đang hình thành tại California.
Benicia có thể trở thành mô hình cho quá trình chuyển đổi công bằng, rời bỏ ngành dầu khí mà không phá vỡ nền kinh tế địa phương.
Phân Tích
Câu chuyện Benicia thực ra là phép thử cho toàn bộ California: liệu một cộng đồng nhỏ có thể tự tái cơ cấu kinh tế mà không bị bỏ lại phía sau trong cuộc chuyển đổi năng lượng?
Theo KQED, còn tám cộng đồng khác tại California đang có nhà máy lọc dầu — tất cả đều sẽ đối mặt tình huống tương tự. Benicia đang cố viết "cuốn sổ tay" cho những nơi đó. Nhưng lịch sử cho thấy đây là nhiệm vụ cực kỳ khó: các thị trấn công nghiệp đơn ngành ở Mỹ — từ vùng Rust Belt đến các cảng than Appalachia — thường mất nhiều thập kỷ để phục hồi, và không ít nơi chưa bao giờ gượng dậy được.
Kế hoạch chuyển cảng Benicia sang phục vụ điện gió ngoài khơi nghe hấp dẫn trên giấy tờ, nhưng ngành offshore wind (điện gió ngoài khơi) tại California vẫn còn ở giai đoạn sơ khai — chưa có dự án thương mại nào vận hành. Benicia đang đặt cược vào một ngành chưa có hạ tầng chuỗi cung ứng ổn định.
Vấn đề đất đai cũng đáng lo: 900 mẫu Anh ngay bên bờ eo biển Carquinez cần xử lý ô nhiễm trước khi tái phát triển — một quá trình tốn kém và mất nhiều năm. Tóm lại, Benicia có tầm nhìn đúng nhưng con đường phía trước vẫn còn rất nhiều rủi ro chưa được định lượng.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt tại Bắc California có lý do theo dõi sát diễn biến này.
Thứ nhất, các kỹ sư và nhân viên kỹ thuật gốc Việt tại vùng Bay Area — đặc biệt ở San Jose, Fremont và Vallejo gần Benicia — hiện làm việc trong chuỗi cung ứng dầu khí hoặc các ngành dịch vụ công nghiệp liên quan. Nếu kế hoạch chuyển đổi sang điện gió ngoài khơi thành công, đây có thể mở ra cơ hội việc làm kỹ thuật mới trong bán kính 50 km từ Benicia trong vòng 5 đến 10 năm tới.
Thứ hai, nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại vùng Solano County và Contra Costa County — hai khu vực bao quanh Benicia — cần theo dõi tiến trình tái phát triển 500 mẫu Anh vùng đệm quanh nhà máy. Quyết định quy hoạch trong 2 đến 3 năm tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị bất động sản lân cận.