Các đặc phái viên thương mại của 21 nền kinh tế APEC khai mạc hai ngày họp tại Tô Châu, Trung Quốc hôm 22/5/2026, tập trung vào mất cân bằng thương mại, tính bền vững của chuỗi cung ứng và hợp tác đa phương.
Cuộc họp diễn ra ngay sau khi các bộ trưởng tài chính G7 đồng thuận rằng tình trạng mất cân bằng thương mại hiện tại là "không bền vững" — theo Reuters. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó đã kêu gọi tăng biện pháp bảo hộ trước hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc. Theo Reuters, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục gần 1,2 nghìn tỷ USD trong năm 2026.
Đại diện thương mại phó của Mỹ Rick Switzer tham dự. Cuộc họp cũng diễn ra ngay sau các chuyến thăm Bắc Kinh liên tiếp của Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Putin. Đây là bước chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh APEC thường niên tại Thâm Quyến vào cuối năm 2026.
Cuộc họp tại Tô Châu là phép thử cho khả năng hợp tác đa phương trước áp lực bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng từ phía Mỹ và các nước G7.
Phân Tích
Thặng dư thương mại gần 1,2 nghìn tỷ USD của Trung Quốc trong năm 2026 — theo Reuters — là con số lớn nhất trong lịch sử, và chính con số đó đang chi phối toàn bộ không khí tại Tô Châu.
Trung Quốc chọn vai trò chủ nhà APEC 2026 không phải ngẫu nhiên. Sau các chuyến thăm liên tiếp của Trump và Putin đến Bắc Kinh, cuộc họp này là cơ hội để Bắc Kinh định hình nghị trình thương mại châu Á-Thái Bình Dương theo hướng có lợi — trước khi đàm phán thực chất diễn ra tại hội nghị thượng đỉnh Thâm Quyến.
Sự xuất hiện của Bộ trưởng Thương mại Nhật Ryosei Akazawa là chi tiết đáng theo dõi nhất. Đây là quan chức cấp cao nhất của Nhật đến Trung Quốc kể từ khi quan hệ hai nước xấu đi vào tháng 11/2025, sau phát biểu của Thủ tướng Takaichi về kịch bản Đài Loan. Bắc Kinh đáp trả bằng cách cắt xuất khẩu đất hiếm sang Nhật — nguyên liệu thiết yếu cho xe điện và vũ khí. Nếu Akazawa gặp quan chức Trung Quốc cấp cao, đó là tín hiệu hai bên muốn hạ nhiệt, không phải vì thiện chí mà vì cả hai đều chịu thiệt hại kinh tế.
Về phía Việt Nam: Hà Nội là nền kinh tế phụ thuộc nặng vào xuất khẩu sang Mỹ và chuỗi cung ứng từ Trung Quốc. Bất kỳ thỏa thuận nào giảm áp lực thuế quan đa phương — hoặc ngược lại, leo thang căng thẳng Mỹ-Trung — đều tác động trực tiếp đến kế hoạch sản xuất của Việt Nam trong nửa cuối năm 2026.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm cộng đồng gốc Việt tại Mỹ bị ảnh hưởng trực tiếp:
Thứ nhất, doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa Việt Nam — đặc biệt tại Houston, Nam California và vùng Little Saigon — đang theo dõi sát kết quả APEC vì chuỗi cung ứng thủy sản, hàng tiêu dùng và thực phẩm chế biến từ Việt Nam phụ thuộc vào tính ổn định của thương mại xuyên Thái Bình Dương. Nếu Mỹ tăng biện pháp bảo hộ chống hàng Trung Quốc giá rẻ như Bộ trưởng Bessent đề xuất, hàng Việt Nam tái xuất qua Trung Quốc có thể bị siết chặt kiểm soát, đẩy chi phí nhập khẩu lên trong quý 3 và quý 4 năm 2026.
Thứ hai, người gửi kiều hối về Việt Nam hàng tháng — ước tính hơn 2 triệu người tại Mỹ — sẽ chịu ảnh hưởng gián tiếp qua tỷ giá USD-VND nếu căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang sau hội nghị Thâm Quyến cuối năm nay.