Hạ viện Mỹ hôm thứ Năm hủy bỏ phiếu về một nghị quyết liên quan quyền tham chiến của tổng thống sau khi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson không đủ phiếu trong nội bộ GOP. Cả hai viện Quốc hội sau đó nghỉ lễ Memorial Day mà chưa đáp ứng deadline 1/6/2026 của Tổng thống Trump để thông qua dự luật reconciliation (điều chỉnh ngân sách theo thủ tục đặc biệt), vốn sẽ cấp vốn cho cơ quan ICE trong ba năm tới.
Theo NPR, vấn đề cốt lõi không phải nội dung chính sách di trú, mà là hai điều khoản Trump bổ sung vào phút chót: dự án xây phòng khiêu vũ trị giá khoảng 1 tỷ USD tại Nhà Trắng, và quỹ chống "vũ khí hóa chính phủ" trị giá gần 2 tỷ USD — có thể bao gồm tiền đền bù cho những người tham gia tấn công Đồi Capitol ngày 6/1/2021. Một số Thượng nghị sĩ Cộng Hòa cho biết họ bị bất ngờ bởi các đề xuất này.
Vấn đề cốt lõi không phải là chính sách di trú, mà là các khoản chi gây tranh cãi cho phòng khiêu vũ và quỹ bồi thường người tham gia vụ 6/1.
Phân Tích
Lần cuối cùng một nhóm Thượng nghị sĩ Cộng Hòa dám đối đầu trực tiếp với tổng thống cùng đảng là thời kỳ McCain và Murkowski chặn dự luật bãi bỏ Obamacare năm 2017 — một tiền lệ mà Trump chưa bao giờ tha thứ.
Lần này, cựu Thượng nghị sĩ Bill Cassidy của Louisiana — người vừa thua primary sau khi Trump ủng hộ đối thủ — ngay lập tức bỏ phiếu thúc đẩy nghị quyết hạn chế quyền tham chiến và lên tiếng chỉ trích cả quỹ chống "vũ khí hóa". Đây không phải ngẫu nhiên. Khi một thượng nghị sĩ đã mất ghế vì Trump, họ không còn gì để mất — và đó là dấu hiệu đáng lo ngại hơn cho Nhà Trắng so với bất kỳ cuộc biểu quyết đơn lẻ nào.
Vấn đề thực chất nằm ở cơ chế reconciliation: đây là công cụ lập pháp duy nhất cho phép GOP thông qua ngân sách với đa số đơn giản, không cần 60 phiếu ở Thượng viện. Nếu thủ tục này bị tắc nghẽn vì nội bộ, toàn bộ chương trình nghị sự kinh tế và di trú của Trump — bao gồm cắt giảm thuế và tài trợ cho ICE — sẽ khựng lại. Kỳ nghỉ Memorial Day cho cả hai phe thời gian đàm phán, nhưng cũng cho phe phản đối thêm thời gian tổ chức lực lượng.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng người Việt tại Mỹ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi sự chậm trễ này.
Thứ nhất, những người đang có hồ sơ di trú chờ xử lý — đặc biệt các trường hợp diện bảo lãnh gia đình tại Little Saigon (Quận Cam) và Houston — đang sống trong tình trạng bất định kéo dài. Ngân sách hoạt động của ICE và các cơ quan thực thi di trú vẫn chưa được đảm bảo sau ngày 1/6/2026, khiến lịch hẹn và thủ tục hành chính có thể tiếp tục bị gián đoạn thêm nhiều tuần.
Thứ hai, người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 đang chờ diện hội đoàn gia đình theo chương trình tái định cư nhân đạo sẽ chịu tác động trực tiếp nếu nguồn tài chính cho cơ quan di trú bị gián đoạn — vì các hồ sơ này vốn đã kéo dài nhiều năm và rất nhạy cảm với thay đổi ngân sách liên bang.