Liên minh California Coastkeeper vừa công bố bản kế hoạch chính sách nước "sẵn sàng cho khí hậu" (Climate-Ready Water Policy), kêu gọi bang ưu tiên tái chế nước thải, thu giữ nước mưa và tiết kiệm nước thay vì tiếp tục đầu tư hàng chục tỷ USD vào các dự án hạ tầng quy mô lớn phụ thuộc vào tuyết tan từ dãy Sierra Nevada — nguồn nước đang bị thu hẹp nhanh do biến đổi khí hậu.
Theo CalMatters, hiện có khoảng một triệu người California đang dùng nước không đạt tiêu chuẩn an toàn, tập trung nhiều ở các cộng đồng nghèo tại Thung lũng Trung tâm. Ngoài ra, 30.000 dặm bờ biển, hồ và sông của bang không đạt tiêu chuẩn chất lượng nước cơ bản.
Bản kế hoạch cũng chỉ trích cơ cấu quản lý nước hiện tại là lỗi thời và thiếu công bằng, khi các doanh nghiệp dùng nước nhiều như trang trại trồng hạt dẻ hay trung tâm dữ liệu được mua nước giá rẻ, trong khi cộng đồng thu nhập thấp lại gánh chịu chi phí. Tác giả kêu gọi chính quyền Thống đốc Gavin Newsom cải cách ngay, thay vì tiếp tục "đổ tiền vào giải pháp của ngày hôm qua.
Đã đến lúc chính quyền ngừng đổ tiền vào các giải pháp của ngày hôm qua và bắt đầu cải cách hệ thống quản lý nước lỗi thời.
Phân Tích
Mỗi năm, ngành nước California tiêu thụ 19% tổng lượng điện và 30% khí đốt tự nhiên toàn bang — theo CalMatters — phần lớn để bơm nước từ xa vào các đô thị. Con số đó đặt ra câu hỏi thực sự: tại sao chính trị gia California vẫn bảo vệ mô hình này?
Câu trả lời nằm ở cấu trúc quyền lực nước — một hệ thống được xây dựng suốt 150 năm để phục vụ nông nghiệp quy mô lớn và phát triển đô thị vùng khô hạn phía Nam. Các nhóm vận động nông nghiệp và bất động sản có trọng lượng chính trị đáng kể hơn một triệu người dùng nước bẩn ở Fresno hay Tulare. Đây không phải vấn đề kỹ thuật — mà là vấn đề quyền lực.
Bản kế hoạch của California Coastkeeper đúng về hướng đi: tái chế nước thải và thu giữ nước mưa có thể cung cấp nước bất kể tuyết còn hay không. Nhưng thách thức thực sự là liệu Thống đốc tiếp theo có đủ chính trị để đối đầu với liên minh nông nghiệp — vốn đã vận động thành công ngăn nhiều cải cách suốt nhiều thập kỷ — hay không.
Việc chính quyền Trump gỡ bỏ bảo vệ đất ngập nước theo Đạo luật Nước Sạch (Clean Water Act) khiến áp lực lên Sacramento càng lớn hơn. California không thể dựa vào Washington như thập kỷ trước.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng người Việt tại Nam California chịu tác động trực tiếp.
Thứ nhất, nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại các vùng nội địa như Riverside, San Bernardino và vùng ven Thung lũng Trung tâm đang theo dõi sát chính sách nước vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản và khả năng phát triển dự án mới. Nếu bang chuyển sang ưu tiên nguồn nước địa phương, các khu vực có hạ tầng tái chế nước sẽ được ưu tiên cấp phép xây dựng — lợi thế cạnh tranh đáng kể trong vòng 5 đến 10 năm tới.
Thứ hai, cộng đồng người Việt cao tuổi và gia đình thu nhập trung bình ở Little Saigon (Westminster, Garden Grove) phụ thuộc vào hệ thống nước công cộng của Orange County. Nếu cải cách không được thực hiện và hạ tầng tiếp tục xuống cấp, chi phí nước sinh hoạt sẽ tăng — tác động lớn nhất đến hộ gia đình không có đủ vốn để lắp hệ thống lọc riêng.