Công ty Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO) xác nhận chiều 25/5/2026, công suất phụ tải miền Bắc lập kỷ lục mới ở mức 27.955 MW lúc 13h40 — vượt kỷ lục 28.187 MW ngày 4/8/2025 trước đó, và cao hơn 5,8% so với ngày 15/5. Toàn quốc đạt 55.196 MW vào cùng thời điểm.
Đặc biệt, ngay cả ngày Chủ nhật 24/5 — vốn thường tiêu thụ chỉ bằng 80 đến 85% ngày làm việc — miền Bắc vẫn đạt 26.595 MW lúc 22h15, cao hơn cả nhiều ngày làm việc thông thường, theo NSMO.
Nguyên nhân là đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, với nhiệt độ phổ biến 36 đến 40°C, nhiều nơi trên 40°C. Trung tâm Khí tượng thủy văn dự báo nắng nóng kéo dài đến khoảng 27 đến 28/5.
Để bù đắp giờ cao điểm, NSMO huy động thêm LNG tổng công suất 3.034 MW và các tổ máy chạy dầu FO tại Ô Môn I, đồng thời kêu gọi người dân tiết kiệm điện trong mùa khô 2026.
Ngay cả ngày Chủ nhật, miền Bắc vẫn tiêu thụ điện cao hơn cả nhiều ngày làm việc thông thường.
Phân Tích
Khi nhu cầu điện ngày Chủ nhật vượt qua cả ngày làm việc bình thường, đó là dấu hiệu hệ thống đang chịu sức ép ngoài thiết kế.
Cơ cấu phát điện ngày 24/5/2026 theo NSMO cho thấy nhiệt điện than vẫn chiếm 54% sản lượng — tức nền kinh tế miền Bắc vẫn phụ thuộc nặng vào than khi đỉnh tải kéo dài. Năng lượng tái tạo — gió và mặt trời gộp lại — chỉ đóng góp khoảng 12% tổng sản lượng ngày hôm đó. Con số này phản ánh nghịch lý quen thuộc: mùa nắng nóng là lúc nhu cầu điện cao nhất, nhưng lại là mùa thủy điện thiếu nước, buộc NSMO phải gọi thêm LNG và dầu FO — hai nguồn đắt tiền và phát thải cao.
Dự báo đỉnh tải ngày 26/5 có thể lên 55.519 MW toàn quốc và 30.134 MW tại miền Bắc — cao hơn khoảng 7.000 MW so với trước đợt nắng nóng, theo NSMO. Nếu đúng, đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam chạm ngưỡng 30.000 MW chỉ riêng ở miền Bắc.
Về dài hạn, các đợt nắng nóng ngày càng dài và dữ hơn — xu hướng được ghi nhận toàn cầu — sẽ tiếp tục thử thách năng lực dự phòng của hệ thống điện Việt Nam, vốn đang trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng chưa hoàn chỉnh. Lời kêu gọi tiết kiệm điện từ NSMO là cần thiết nhưng chưa đủ — bài toán thật sự nằm ở khả năng lưu trữ và điều phối nguồn tái tạo trong những giờ cao điểm cực đoan.
Tác Động Cộng Đồng
Người gửi kiều hối về Việt Nam hàng tháng — ước tính hơn 2 triệu người tại Mỹ theo Ngân hàng Thế giới — có thể thấy gia đình ở miền Bắc chịu hóa đơn tiền điện tăng đột biến trong tháng 5 và 6/2026, do tiêu thụ điều hòa không khí tăng mạnh vào đỉnh nắng nóng. Với biểu giá điện lũy tiến tại Việt Nam, các hộ dùng điện cao sẽ bị tính giá bậc thang cao hơn — áp lực này thường dẫn đến yêu cầu hỗ trợ thêm từ thân nhân ở nước ngoài.
Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa Việt Nam tại Mỹ — đặc biệt nhóm nhập khẩu hàng điện tử, may mặc, và thực phẩm chế biến từ các nhà máy phía Bắc — cần theo dõi khả năng gián đoạn sản xuất nếu NSMO phải thực hiện cắt điện luân phiên trong tuần cuối tháng 5/2026, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.