Cử tri San Diego sẽ quyết định số phận của Measure A trong cuộc bầu phiếu tháng 6/2026 — một đề xuất đánh thuế vào những căn nhà thứ hai bị bỏ trống trong thành phố, giữa lúc thành phố đang vật lộn với khoản thâm hụt ngân sách cơ cấu lên tới 120 triệu USD. Mục tiêu kép của sắc luật này là tăng nguồn thu cho ngân sách và đồng thời thúc ép chủ nhà đưa bất động sản vào cho thuê hoặc bán ra thay vì bỏ trống để né thuế.
Tuy nhiên, phe phản đối không im lặng. Shane Harris, phát ngôn viên của chiến dịch No on Measure A, lập luận rằng sắc luật này trao cho thành phố quyền tự xác định ai phải chịu phạt, rồi đẩy gánh nặng chứng minh ngược lại sang phía chủ nhà. Theo nội dung của Measure A, đối tượng bị áp thuế là những chủ nhà không có hồ sơ "homeowner's exemption" (miễn thuế chủ nhà ở chính) tại văn phòng định giá bất động sản quận, và cũng không nộp miễn trừ nhà nghỉ dưỡng theo quy định thuế kinh doanh cho đơn vị cho thuê — theo tường thuật của inewsource.
Thành phố tự xác định ai phải chịu phạt, rồi bắt chủ nhà tự chứng minh mình vô tội — đó là lập luận cốt lõi của phe phản đối Measure A.
Phân Tích
Measure A đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn là số tiền thuế: ai có quyền định nghĩa "nhà bỏ trống" và ai phải chịu trách nhiệm chứng minh điều ngược lại?
Khung pháp lý của sắc luật này dựa vào dữ liệu miễn thuế hiện có của quận — một cách tiếp cận gián tiếp thay vì kiểm tra thực tế. Điều đó tạo ra rủi ro thực sự: chủ nhà hợp lệ nhưng quên nộp đơn miễn trừ có thể bị liệt vào diện chịu thuế, và phải tự mình đi chứng minh sự trong sạch — một cơ chế mà phe phản đối gọi là "có tội cho đến khi chứng minh được vô tội".
Về bối cảnh rộng hơn, San Diego không phải thành phố đầu tiên đi con đường này. Vancouver (Canada) từng áp thuế nhà bỏ trống từ năm 2017, và theo báo cáo của thành phố Vancouver, số nhà trống giảm đáng kể trong những năm đầu — nhưng ảnh hưởng lên giá thuê dài hạn vẫn còn tranh cãi giữa các nhà nghiên cứu độc lập.
Thành phố đang kẹt giữa hai áp lực: ngân sách thiếu hụt 120 triệu USD cần lấp, và một cử tri địa ốc vốn nhạy cảm với bất kỳ quy định mới nào. Kết quả tháng 6/2026 sẽ cho thấy liệu San Diego có đủ ý chí chính trị để thực sự siết thị trường nhà bỏ trống — hay Measure A chỉ là một cử chỉ mang tính biểu tượng trong mùa bầu cử.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt tại Nam California cần chú ý đến Measure A.
Thứ nhất, các nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại San Diego — đặc biệt quanh các khu vực Linda Vista, Mira Mesa và City Heights, nơi có đông cư dân gốc Việt — có thể bị ảnh hưởng trực tiếp nếu họ sở hữu căn nhà thứ hai không cho thuê và chưa nộp đủ hồ sơ miễn trừ. Nếu Measure A thông qua, họ sẽ phải chủ động nộp miễn trừ đúng hạn hoặc đối mặt với khoản thuế mới từ thành phố.
Thứ hai, người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 có con cái đứng tên tài sản hoặc sở hữu nhà thứ hai để phụng dưỡng gia đình có thể lọt vào diện bị áp thuế nếu hồ sơ hành chính không đầy đủ — một rủi ro thực tế với những người ít quen thuộc với thủ tục thuế bất động sản địa phương.