Trong khi thế giới đang ở giữa năm 2026, người dân Ethiopia đang trải qua những tháng đầu của năm 2018 theo lịch Ge'ez — hệ thống lịch chính thức mà quốc gia đông Phi này duy trì suốt nhiều thế kỷ. Khoảng cách 7 đến 8 năm so với lịch Gregorian xuất phát từ sự khác biệt trong tính toán ngày sinh của Chúa Jesus giữa Giáo hội Ethiopia và truyền thống phương Tây. Vì Ethiopia chưa từng bị thực dân hóa hoàn toàn, nước này không bị áp đặt hệ thống thời gian của phương Tây.
Lịch Ge'ez có 13 tháng: 12 tháng cố định 30 ngày và tháng thứ 13 gọi là Pagumē chỉ có 5 hoặc 6 ngày. Người Ethiopia cũng tính giờ từ bình minh — tức 6h sáng Dương lịch được coi là 0h của họ. Tết năm mới Ethiopia, gọi là Enkutatash, diễn ra vào ngày 11 hoặc 12 tháng 9 Dương lịch mỗi năm. Theo nhiếp ảnh gia Gashaw, sự chênh lệch giờ giấc gây nhầm lẫn nghiêm trọng cho du khách và ngay cả với người bản địa.
Ethiopia chưa từng bị thực dân hóa hoàn toàn — và lịch Ge'ez là bằng chứng sống động nhất cho điều đó.
Phân Tích
Câu chuyện về lịch Ethiopia nhắc lại một thực tế thường bị bỏ qua: khái niệm "thời gian phổ quát" mà phương Tây mặc định áp dụng thực ra là sản phẩm của quyền lực thuộc địa và sức mạnh địa chính trị, chứ không phải chân lý tự nhiên.
Ethiopia là một trong số rất ít quốc gia châu Phi không bị thực dân hóa hoàn toàn — điều này giải thích tại sao lịch Ge'ez vẫn còn hiệu lực pháp lý cho đến ngày nay. Nhật Bản, Thái Lan, và Iran cũng duy trì hệ thống lịch riêng song song với lịch Gregorian, nhưng không ở mức độ đồng bộ trong toàn bộ hệ thống nhà nước như Ethiopia.
Về mặt thực tiễn, sự dị biệt này tạo ra ma sát đáng kể trong hội nhập kinh tế. Các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Ethiopia — kể cả Trung Quốc và Ấn Độ, hai nhà đầu tư lớn nhất tại đây — phải xây dựng hệ thống kép để đối chiếu hợp đồng, hóa đơn, và lịch giao hàng. Trong bối cảnh Ethiopia đang cố gắng thu hút đầu tư để phục hồi sau nội chiến Tigray (2020 đến 2022), sự bất đồng về thời gian không phải là vấn đề nhỏ.
Về văn hóa, đây là ví dụ rõ ràng cho thấy bản sắc có thể được bảo tồn qua những cơ chế thực tiễn — không chỉ qua ngôn ngữ hay trang phục, mà qua chính cách người ta đo đếm ngày tháng và giờ giấc.