Cơn khủng hoảng nhà ở ở Vùng Vịnh San Francisco đang buộc ngay cả những kỹ sư phần mềm có thu nhập cao phải tính chuyện rời đi. Theo nghiên cứu của Joint Venture Silicon Valley, vùng này tạo ra nhiều của cải nhưng số lượng việc làm tăng không theo kịp, và giá nhà ở thì mỗi lúc một xa tầm với. Tại Thung lũng Silicon, chỉ 28% thế hệ Millennials sở hữu nhà, so với 68% của thế hệ Baby Boomers, theo cùng nguồn nghiên cứu. Ani và Alex Vecchi, hai kỹ sư phần mềm 30 tuổi đang sống tại khu Hayes Valley, San Francisco, yêu thành phố này nhưng lo rằng chi phí nuôi con ở đây vượt quá khả năng. Mark Wogulis và Melanie Bowden, 62 tuổi, đã phải bán nhà ở Berkeley và chuyển sang Santa Fe sau khi Wogulis bị sa thải — và theo vợ ông, có dấu hiệu phân biệt tuổi tác trong quá trình tìm việc lại. Russell Hancock, Giám đốc điều hành Joint Venture Silicon Valley, tóm gọn thực trạng: "Kinh tế rất nóng. Tạo ra nhiều của cải. Nhưng không tạo đủ việc làm. Và nhà ở thì quá đắt.
Kinh tế rất nóng, tạo ra nhiều của cải — nhưng nhà ở thì quá đắt để ai ngoài người giàu có thể ở lại.
Phân Tích
Chỉ 28% thế hệ Millennials ở Thung lũng Silicon sở hữu nhà — con số này phơi bày một nghịch lý cốt lõi của nền kinh tế công nghệ Mỹ: trung tâm sáng tạo giàu nhất thế giới đang dần trở thành nơi chỉ người đã có tài sản mới trụ lại được.
Câu chuyện của Ani và Alex Vecchi không phải ngoại lệ — đây là mô hình lặp đi lặp lại với hàng chục nghìn lao động tri thức đổ vào Vùng Vịnh mỗi năm. Họ đến vì hệ sinh thái khởi nghiệp, ở lại vì văn hóa đô thị, rồi phải ra đi vì không thể mua nhà hay nuôi con. Vòng quay này đang tạo ra một thành phố ngày càng trẻ nhưng không có gốc rễ — và về dài hạn, điều đó có hại cho chính nền kinh tế mà các nhà đầu tư đang rao giảng.
Trường hợp của Mark Wogulis phản ánh một tầng lớp khác bị ép ra: lao động lớn tuổi trong ngành dược và biotech — những người đã xây dựng cuộc sống ở đây suốt vài thập kỷ, nay không còn đủ sức chịu đựng một đợt sa thải. Khi không có mạng lưới an toàn và nhà ở quá đắt để tiếp tục chờ tìm việc, di cư là lựa chọn duy nhất thực tế.
Vấn đề không chỉ là giá nhà. Đây là kết quả của nhiều thập kỷ chính sách quy hoạch ưu tiên bảo tồn bất động sản hiện hữu hơn là xây thêm nhà mới — một lựa chọn chính trị có lợi cho tầng lớp sở hữu tài sản, và ngày càng bất lợi cho tất cả những người đến sau.
Tác Động Cộng Đồng
Hai nhóm trong cộng đồng gốc Việt chịu tác động trực tiếp từ khủng hoảng này.
Thứ nhất, kỹ sư và lập trình viên gốc Việt tại Thung lũng Silicon — đặc biệt những người đang cầm visa H-1B hoặc chờ thẻ xanh — không có lựa chọn tự do địa lý như công dân Mỹ. Nếu công ty sponsor visa đóng cửa hoặc sa thải, họ phải tìm việc mới trong vòng 60 ngày hoặc rời Mỹ. Với giá thuê nhà trung bình ở San Francisco hiện vẫn trên 3.000 USD một tháng cho căn hộ một phòng ngủ, áp lực tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp visa là cực kỳ lớn.
Thứ hai, nhóm kỹ sư thế hệ 1,5 và thế hệ hai đang ở độ tuổi 28 đến 35, muốn lập gia đình nhưng không đủ tiền mua nhà tại đây. Nhiều người đang cân nhắc chuyển xuống Nam California — đặc biệt là khu vực Little Saigon ở Orange County — nơi giá nhà thấp hơn và có cộng đồng hỗ trợ chăm sóc con cái từ ông bà.