Trung tâm Luật Môi trường Miền Nam (SELC), đại diện cho chi nhánh NAACP hạt Chesterfield, Appalachian Voices và Mothers Out Front, hôm thứ Tư nộp đơn kháng cáo lên Tòa Tối cao Virginia để phản đối quyết định của Ủy ban Doanh nghiệp Nhà nước (SCC) cho phép Dominion Energy xây nhà máy khí đốt Chesterfield Energy Reliability Center (CERC). Dự án trị giá 1,47 tỷ USD, công suất 944 megawatt này được SCC phê duyệt vào tháng 11/2025 và dự kiến hoàn thành năm 2029.
SELC lập luận rằng SCC đã không đánh giá đúng tác động bất bình đẳng lên các cộng đồng xung quanh theo Đạo luật Công bằng Môi trường Virginia. Luật sư Grayson Holmes của SELC nói: "Họ đã không thực hiện phân tích theo đúng yêu cầu của luật.
Nhóm này cũng cho rằng ước tính chi phí nhiên liệu của Dominion bỏ sót giai đoạn tháng 12 đến tháng 3, chiếm 75% tuổi thọ hữu ích của nhà máy, khiến con số bị đánh giá thấp. Dominion khẳng định dự án là cần thiết để đảm bảo độ tin cậy của lưới điện khi nhu cầu tiêu thụ đang tăng ở mức lịch sử.
Đạo luật Công bằng Môi trường và Đạo luật Kinh tế Sạch không chỉ là ý tưởng hay — đó là luật mà Dominion phải tuân thủ và SCC phải thực thi.
Phân Tích
Vụ kiện này đặt ra một câu hỏi pháp lý cốt lõi: liệu SCC có thể phê duyệt dự án cơ sở hạ tầng lớn mà bỏ qua các nghĩa vụ phân tích công bằng môi trường hay không.
Đây không phải lần đầu Dominion đối mặt với sức ép pháp lý về chiến lược năng lượng. Virginia Clean Economy Act năm 2020 đặt ra lộ trình loại bỏ nhiên liệu carbon vào năm 2045 — nhưng Dominion lập luận rằng nhà máy khí đốt vẫn có thể tồn tại trong khuôn khổ đó nhờ các điều khoản ngoại lệ về độ tin cậy lưới điện. SCC đã chấp nhận lập luận này. Tòa Tối cao Virginia giờ phải quyết định xem SCC có thẩm quyền giải thích đó đúng không.
Điểm yếu thật sự của phía Dominion nằm ở vấn đề ước tính nhiên liệu. Nếu công ty dự báo chi phí chỉ cho hai phần ba thời gian hoạt động trong năm nhưng lại tuyên bố nhà máy sẽ vận hành vào những ngày nóng và lạnh nhất — tức là cả mùa đông lẫn mùa hè — thì sự mâu thuẫn đó rất khó bảo vệ trước tòa.
Về mặt chính sách, hệ quả của vụ này vượt ra ngoài Chesterfield. Nếu Tòa Tối cao Virginia yêu cầu SCC phải thực hiện phân tích công bằng môi trường đầy đủ hơn, điều đó sẽ tạo tiền lệ cho hàng loạt dự án năng lượng đang chờ phê duyệt trên toàn tiểu bang, nơi các cộng đồng da màu và thu nhập thấp thường chịu gánh nặng ô nhiễm không cân xứng.
Tác Động Cộng Đồng
Hai cộng đồng gốc Việt cụ thể có lý do theo dõi sát vụ kiện này.
Thứ nhất, cư dân gốc Việt tại vùng Richmond và hạt Chesterfield — nơi cộng đồng người Việt đã định cư từ thập niên 1980 — sống trong vùng bán kính trực tiếp của nhà máy. Nếu SELC thua kiện và CERC đi vào hoạt động năm 2029, họ sẽ đối mặt với ô nhiễm không khí bổ sung từ một cơ sở vận hành ước tính 33% thời gian mỗi năm, theo hồ sơ SCC.
Thứ hai, chủ hộ và nhà đầu tư bất động sản gốc Việt tại Richmond Metro phải tính đến khả năng hóa đơn điện tăng: nếu Tòa Tối cao bác kháng cáo và Dominion được phép thu hồi 1,47 tỷ USD qua điều khoản điều chỉnh giá (rate adjustment clause), chi phí đó sẽ chuyển trực tiếp vào hóa đơn điện của người tiêu dùng trong khu vực dịch vụ của Dominion trong nhiều năm tới.