Thẩm phán quận Travis, bà Catherine Mauzy, hôm 7/5/2026 ra phán quyết tuyên bố các quy định mà Tổng Chưởng Lý Ken Paxton ban hành — yêu cầu các công tố viên hạt lớn nộp báo cáo định kỳ về vụ án hình sự — là vô hiệu và vượt quá thẩm quyền của ông. Paxton lập tức kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm thứ 15, tòa này trước đó đã phát tín hiệu không đồng tình với quy định trên.
Các quy định do văn phòng Paxton ban hành vào tháng 3/2025 áp dụng cho khoảng 12 hạt có dân số từ 400.000 người trở lên, gồm Dallas, Harris, Travis, El Paso, Bexar, Fort Bend và Williamson. Vi phạm quy định có thể bị xem là "vi phạm công vụ" và công tố viên có thể bị bãi nhiệm.
Nhóm chín công tố viên hạt đã kiện Paxton vào tháng 5/2025, lập luận rằng quy định này không có căn cứ pháp lý, vi hiến, và gây lãng phí nguồn lực. Chánh án Scott Brister đã nhận định rằng luật tiểu bang không cho phép Paxton áp đặt các yêu cầu báo cáo diện rộng lên các công tố viên được dân bầu.
Ngay cả tòa án do Cộng hòa kiểm soát cũng thấy Paxton đi quá giới hạn — đó là tín hiệu hiếm có trong nền chính trị Texas hiện nay.
Phân Tích
Cuộc chiến pháp lý này không đơn thuần là tranh cãi thủ tục — đây là mặt trận trong cuộc xung đột lớn hơn giữa GOP tiểu bang và các công tố viên đô thị, chủ yếu thuộc đảng Dân chủ, tại Texas.
Kể từ khi phong trào "rogue prosecutor" nổi lên toàn quốc, các chính quyền Cộng hòa ở nhiều tiểu bang đã tìm cách kiểm soát hoặc vô hiệu hóa các công tố viên địa phương không chịu thực thi một số luật hình sự — đặc biệt liên quan đến phá thai, nhập cư, hay cần sa. Florida, Georgia và Tennessee đều đã thử các chiến thuật tương tự với mức độ thành công khác nhau.
Tuy nhiên, Tòa Phúc thẩm thứ 15 — tòa do cơ quan lập pháp Texas lập ra năm 2023, được xem là nghiêng về Cộng hòa — lại hai lần phát tín hiệu chống lại Paxton trong vụ này. Chánh án Scott Brister, một thẩm phán Cộng hòa kỳ cựu, đã viết trong ý kiến tháng 12 rằng luật tiểu bang không trao quyền ban hành quy định diện rộng cho Tổng Chưởng Lý. Đây là tín hiệu quan trọng: ngay cả tòa án do Cộng hòa kiểm soát cũng thấy Paxton đi quá giới hạn.
Bối cảnh chính trị không thể bỏ qua: Paxton vừa thắng vòng bầu cử sơ bộ Thượng viện Liên bang vào ngày 26/5/2026. Vụ kiện này — dù còn dang dở — sẽ tiếp tục là công cụ vận động tranh cử, dù ông không còn giữ chức Tổng Chưởng Lý sau khi lên Thượng viện.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Houston — tập trung ở các khu như Bellaire, Alief và Midtown, nơi Harris County là một trong những hạt bị ảnh hưởng trực tiếp — có lợi ích thiết thực trong vụ kiện này.
Thứ nhất, chủ tiệm nhỏ và doanh nghiệp gia đình gốc Việt tại Harris County phụ thuộc vào văn phòng công tố hạt để xử lý các vụ trộm cắp thương mại, gian lận và tội phạm bạo lực nhắm vào cộng đồng. Nếu văn phòng công tố bị buộc phải điều hướng nhân sự sang các nhiệm vụ báo cáo hành chính — thay vì truy tố — khả năng xử lý vụ án thực tế sẽ giảm.
Thứ hai, người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 sống trong các khu dân cư đông người Việt tại southwest Houston thường là nạn nhân của tội phạm nhắm vào cộng đồng thiểu số. Nguồn lực công tố bị phân tán vì yêu cầu tuân thủ hành chính sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng văn phòng hạt ưu tiên những vụ này.