Sở Tư pháp Hình sự Texas (TDCJ) hồi tháng 4/2026 ban hành chính sách cấm tù nhân nhận sách bìa cứng và sách cũ, sau khi 385 cuốn sách đưa vào trại giam trong năm 2025 được phát hiện nhiễm ma túy tổng hợp — bao gồm meth, fentanyl, cần sa và PCP. Theo TDCJ, các chất này có thể được hòa thành dạng lỏng, phun lên trang sách rồi hít vào. Cũng trong năm 2025, TDCJ ghi nhận 129 ca sốc thuốc trong các cơ sở giam giữ.
Theo TDCJ, sách bìa cứng khó quét kiểm tra hơn, còn sách cũ đôi khi không thể phân biệt vết cà phê với trang bị tẩm hóa chất bằng thiết bị hiện có. TDCJ nhận khoảng 450.000 cuốn sách mỗi năm.
Tổ chức phi lợi nhuận Inside Book Project tại Austin — vốn gửi từ 30.000 đến 40.000 cuốn mỗi năm vào các trại — cho biết đã phải từ chối hàng trăm cuốn sách quyên góp kể từ khi chính sách mới có hiệu lực. Người điều phối Scott Odierno nói nhóm ông kiểm tra sách hai lần trước khi gửi đi, nhưng TDCJ vẫn tiêu hủy nhiều cuốn vì trang bị đổi màu mà không xác nhận có chất cấm hay không.
Tù nhân có tiền thì mua sách mới, tù nhân nghèo thì chịu — đây là bất bình đẳng do chính sách tạo ra.
Phân Tích
Lệnh cấm sách lần này không phải là chuyện mới ở Texas — TDCJ đã có danh sách cấm 10.827 đầu sách, gồm cả tác phẩm văn học như The Color Purple. Nhưng chính sách tháng 4/2026 mở rộng phạm vi theo một hướng khác: thay vì cấm nội dung, nay cấm luôn định dạng vật lý của sách.
Vấn đề không phải là liệu ma túy có được giấu trong sách hay không — 385 cuốn bị phát hiện là bằng chứng thực. Vấn đề là biện pháp này có cân xứng không. Inside Book Project gửi tới 40.000 cuốn mỗi năm, tức 385 cuốn bị phát hiện chỉ chiếm chưa đến 1% tổng lượng sách vào trại — và không rõ có bao nhiêu trong số đó đến từ kênh quyên góp được kiểm duyệt kỹ.
Hậu quả thực tế là bất bình đẳng rõ ràng: tù nhân có tiền có thể mua sách mới qua kênh được duyệt, còn tù nhân nghèo mất đi nguồn sách quyên góp duy nhất. Đây là mô hình quen thuộc trong hệ thống trại giam Mỹ — chính sách an ninh thường gây ra tác động lớn nhất lên người dễ bị tổn thương nhất, trong khi các kênh buôn lậu thực sự ít bị ảnh hưởng hơn. Lần này TDCJ cũng khẳng định không có cuốn nào trong 385 cuốn bị phát hiện được đưa vào bởi nhân viên — nhưng các tù nhân và tổ chức vận động vẫn chỉ ra rằng nhân viên cũng là nguồn đưa hàng cấm vào trại, và lệnh cấm sách không giải quyết được kênh đó.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại Houston và vùng đô thị Texas có nhiều thành viên gia đình đang thụ án hoặc làm việc liên quan đến hệ thống tư pháp hình sự tiểu bang. Với ước tính hơn 200.000 người Mỹ gốc Việt sinh sống tại Texas theo số liệu điều tra dân số 2020, không ít gia đình đang duy trì liên lạc với người thân trong trại giam qua sách và tài liệu học tập — nay bị hạn chế đáng kể.
Nhóm thứ hai bị ảnh hưởng là các tình nguyện viên và nhà hảo tâm gốc Việt tham gia quyên góp sách cho tổ chức như Inside Book Project. Chính sách mới hiệu lực từ tháng 4/2026 buộc các nhóm này phải ngừng nhận sách bìa cứng và sách cũ — loại sách chiếm phần lớn nguồn quyên góp từ cộng đồng — làm giảm trực tiếp lượng tài liệu đến tay tù nhân trong các cơ sở giam giữ khắp Texas.