Thẩm phán liên bang William H. Orrick hôm thứ Tư tuyên bố Sở Cảnh sát Oakland (OPD) đã hoàn thành cả 51 điều kiện cải cách trong thoả thuận dàn xếp — lần đầu tiên trong 23 năm bị giám sát — và mở đường chấm dứt giám sát liên bang vào ngày 29/9/2026 nếu OPD duy trì được sự tuân thủ.
OPD bị đặt dưới sự giám sát liên bang từ năm 2003 sau vụ bê bối nhóm sĩ quan biệt danh "the Riders" bị cáo buộc bắt giữ sai, làm giả biên bản, trồng bằng chứng và phân biệt chủng tộc. Thành phố và OPD đã đồng ý trả gần 11 triệu USD và thực hiện các cải cách theo lệnh toà, theo KQED.
Giám sát viên liên bang Robert S. Warshaw xác nhận trong báo cáo ngày 22/5/2026 rằng OPD đã đạt tuân thủ toàn bộ 51 điều khoản. Thị trưởng Barbara Lee có mặt tại phiên toà và cam kết không để xảy ra tình trạng tụt hậu. Luật sư nguyên đơn John Burris nhấn mạnh: những gì đạt được phải bền vững cho 25 năm tới, không chỉ cho hôm nay.
Những gì đạt được không chỉ cho hôm nay — dù mất hơn 20 năm — mà cho 25 năm tới.
Phân Tích
Lần cuối cùng OPD thoát khỏi tầm ngắm liên bang chưa từng xảy ra — và đó chính là trọng lượng thực sự của phán quyết này.
Hai mươi ba năm giám sát là khoảng thời gian dài bất thường ngay cả theo tiêu chuẩn của các vụ kiện cải tổ cảnh sát liên bang. Để so sánh, Sở Cảnh sát Los Angeles bị giám sát theo thoả thuận tương tự từ năm 2001 và thoát ra năm 2013 — tức 12 năm. OPD mất gần gấp đôi thời gian đó, phản ánh mức độ rối loạn có hệ thống sâu hơn nhiều.
Nhưng "mở đường" không phải là "kết thúc". Orrick đặt điều kiện rõ ràng: OPD phải duy trì tuân thủ đến ngày 29/9/2026. Lịch sử của chính OPD — nhiều lần thay lãnh đạo, nhiều vụ bê bối mới nổi trong suốt thời gian giám sát — cho thấy nguy cơ tụt hậu là có thực.
Luật sư Jim Chanin nêu một vấn đề chưa được giải quyết: liệu có sự thiên vị chủng tộc trong kỷ luật nội bộ hay không. Đây không phải chi tiết nhỏ — nó chạm vào chính lý do vụ kiện "the Riders" ra đời. Nếu OPD thoát giám sát mà vẫn còn lỗ hổng đó, phán quyết của Orrick sẽ bị thách thức về mặt đạo đức, dù hợp lệ về mặt pháp lý.
Thị trưởng Barbara Lee — người thắng ghế thị trưởng năm 2024 một phần nhờ hứa hẹn cải cách cảnh sát — nay có cơ hội biến cam kết đó thành di sản cụ thể. Nhưng áp lực chính trị để tuyên bố "chiến thắng" sớm có thể là rủi ro lớn nhất cho sự tuân thủ bền vững.
Tác Động Cộng Đồng
Cộng đồng người Việt tại vùng Vịnh — tập trung đông ở Oakland, San Jose và các khu lân cận Alameda County — có hai điểm giao thoa trực tiếp với phán quyết này.
Thứ nhất, chủ doanh nghiệp nhỏ gốc Việt tại Oakland và East Bay từ lâu phản ánh tình trạng thiếu tin tưởng vào OPD trong xử lý trộm cướp và tội phạm nhắm vào cơ sở kinh doanh châu Á. Nếu OPD duy trì được các tiêu chuẩn cải cách — đặc biệt về điều tra khiếu nại và kỷ luật công bằng — cộng đồng này sẽ có cơ sở pháp lý vững hơn để yêu cầu trách nhiệm giải trình cụ thể từ sở cảnh sát.
Thứ hai, người cao tuổi tị nạn thế hệ 1 sinh sống trong các khu chung cư giá rẻ ở Oakland và Fruitvale — nơi tỷ lệ tội phạm bạo lực cao hơn mức trung bình thành phố — sẽ theo dõi sát xem liệu việc chấm dứt giám sát vào tháng 9/2026 có đi kèm với duy trì nguồn lực tuần tra thực chất hay không.