Khu đất bỏ trống 30 năm tại Whispering Hills giờ là phép thử xem ai thực sự được hưởng lợi từ chính sách nhà ở giá rẻ tại trung tâm Little Saigon.
Cơ chế: Khi nhà nước tiểu bang buộc địa phương phải hành động
Theo Voice of OC, Lake Forest đã bỏ phiếu 4-0 hôm 16/6/2026 để chuyển đổi mục đích sử dụng khu đất công tại Whispering Hills — từ dự án công viên chờ đợi hơn ba thập kỷ sang dự án nhà ở giá rẻ. Đây không phải là quyết định mang tính tự nguyện. Nền tảng thúc đẩy quyết định này là hệ thống phân bổ nhà ở bắt buộc của tiểu bang California, vốn yêu cầu mỗi thành phố phải lập quy hoạch dựa trên quy mô dân số và mức thu nhập cư dân.
Cụ thể, Lake Forest phải quy hoạch đủ quỹ đất cho 3.236 căn nhà mới, trong đó 956 căn dành cho nhóm thu nhập rất thấp và 543 căn cho nhóm thu nhập thấp — tất cả phải hoàn tất trước năm 2029. Tính đến cuối năm 2025, thành phố mới chỉ quy hoạch được khoảng 983 căn, tức chưa đến một phần ba so với yêu cầu. Áp lực này không thể trì hoãn thêm, và khu đất bỏ trống tại Whispering Hills trở thành con bài duy nhất còn lại trên bàn.
Đây là bức tranh chung tại các thành phố vùng ven đô Southern California: đất công hiếm, ngân sách căng thẳng, và hạn mức tiểu bang ngày càng siết chặt. Với cộng đồng người Việt đang sinh sống đông đảo tại hạt Orange County — nhiều gia đình trong số đó thuộc tầng lớp trung lưu hoặc đang trong quá trình thăng tiến kinh tế — sự thay đổi này mang hai chiều tác động hoàn toàn khác nhau.
Ai được lợi, ai mất gì?
Nhóm được hưởng lợi trực tiếp nhất là người cao tuổi gốc Việt thế hệ thứ nhất — những người tị nạn đến Mỹ từ thập niên 1970 đến 1990, hiện nhiều người đã bước qua tuổi 65, sống bằng thu nhập cố định, và đang chịu áp lực thuê nhà leo thang tại vùng Little Saigon và các khu lân cận. Theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ, gần 15% dân số Lake Forest hiện trên 65 tuổi — một tỷ lệ không nhỏ trong một thành phố ngoại ô. Thị trưởng Robert Pequeño đã công khai ưu tiên dự án này cho nhà ở cao tuổi giá rẻ, không chỉ nhà ở giá rẻ thông thường.
Nhưng câu chuyện không đơn giản. Các gia đình gốc Việt đã mua nhà tại Lake Forest và các khu vực lân cận trong hai thập kỷ qua — nhiều người trong số đó là kỹ sư, nhân viên y tế, hay doanh nghiệp nhỏ — có thể lo ngại về tác động đến giá trị bất động sản. Mối lo này thường được nêu ra mỗi khi dự án nhà ở giá rẻ xuất hiện trong khu dân cư hiện hữu. Nhưng nghiên cứu độc lập từ nhiều thị trường Mỹ cho thấy tác động thực tế phụ thuộc rất lớn vào thiết kế và quản lý dự án — không phải cứ "nhà giá rẻ" là giá nhà xung quanh sẽ giảm.
Bối cảnh rộng hơn: Nhà nước và địa phương đang bất đồng về nguồn lực
Vấn đề cốt lõi không nằm ở Lake Forest hay khu đất Whispering Hills, mà nằm ở khoảng cách ngày càng lớn giữa hạn mức nhà ở tiểu bang đặt ra và nguồn tài chính địa phương thực sự có. Tổ chức nghiên cứu chính sách Center on Budget and Policy Priorities cảnh báo rằng các tiểu bang cần tìm kiếm nguồn thu mới để mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ và ngăn ngừa việc cắt giảm các chương trình hỗ trợ nhà ở và giải quyết tình trạng vô gia cư — tín hiệu cho thấy mô hình tài trợ hiện hành đang chịu áp lực cấu trúc nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, một dự án như Whispering Hills — dự kiến mất thêm hai đến ba năm nữa mới bắt đầu xây dựng — là giải pháp vá víu hơn là giải quyết gốc rễ. Thành phố đã có tiền lệ: một dự án 50 căn hộ trị giá 4,35 triệu USD năm 2025 và một dự án 71 căn năm 2020. Song, tốc độ và quy mô đó vẫn còn rất xa so với con số 1.499 căn còn thiếu trong nhóm thu nhập thấp và rất thấp.
Điều người Việt Nam nên theo dõi tiếp theo
Hội đồng thành phố Lake Forest ưu tiên đối tượng cao tuổi cho dự án này, nhưng chưa có tổ chức phi lợi nhuận nào chính thức được chọn. Các tổ chức phục vụ cộng đồng người Việt cao tuổi tại hạt Orange County — đặc biệt là những nhóm hoạt động trong vùng Garden Grove, Westminster và Fountain Valley — có thể đây là cơ hội để tham gia vào quá trình đề xuất. Nếu một tổ chức cộng đồng gốc Việt hoặc liên kết với cộng đồng Việt có thể trở thành đơn vị phát triển phi lợi nhuận cho khu đất này, tác động đến người cao tuổi tị nạn thế hệ đầu tiên sẽ là cụ thể và trực tiếp nhất.
Lãi suất vay mua nhà hiện vẫn ở mức 6,47% theo Freddie Mac — không phải môi trường lý tưởng cho nhà đầu tư tư nhân vào phân khúc giá rẻ, điều này thực tế lại củng cố lý do để các tổ chức phi lợi nhuận và hỗ trợ chính phủ đóng vai trò chủ đạo trong dự án này.
Câu hỏi thực tiễn cho bạn đọc: Nếu bạn hoặc người thân cao tuổi đang sống tại Lake Forest hoặc vùng lân cận và có thu nhập hộ gia đình bốn người dưới 93.050 USD mỗi năm — ngưỡng được xác định là thu nhập rất thấp theo định mức hạt Orange County — hãy theo dõi thông báo của thành phố Lake Forest khi dự án bước vào giai đoạn lựa chọn đối tác phát triển. Thời gian chờ đợi có thể kéo dài, nhưng sự tham gia sớm vào quá trình lập danh sách chờ là yếu tố quyết định.
Đọc các bản tin gốc tại các liên kết nguồn bên dưới.