Tòa Mỹ hoãn chấm dứt TPS Yemen, doanh nghiệp phải sửa lại Mẫu I-9

Từ thông báo chính thức của USCIS ↗

Chuyện gì đang xảy ra

Theo thông báo cập nhật của Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) ngày 01/07/2026, quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) dành cho công dân Yemen tiếp tục bị treo do một lệnh của tòa liên bang tại New York. Cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem từng quyết định Yemen không còn đủ điều kiện duy trì TPS, và quyết định chấm dứt này được đăng trên Federal Register ngày 03/03/2026, dự kiến có hiệu lực từ 04/05/2026.

Nhưng chỉ ba ngày trước hạn chót, thẩm phán Dale Ho tại Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York ra lệnh khẩn cấp ngăn việc chấm dứt TPS đối với khoảng 3.000 người Yemen đang sống ở Mỹ. Phán quyết dài 36 trang chỉ trích chính quyền lặp lại những lập luận đã bị nhiều tòa án khác, kể cả một hội đồng của Tòa Phúc thẩm Khu vực 2, bác bỏ trước đó.

Ai bị ảnh hưởng và khi nào

Theo USCIS, giấy phép lao động (EAD) cấp theo diện TPS Yemen với ngày hết hạn ghi là 03/03/2026, 03/09/2024 hoặc 03/03/2023 được tự động gia hạn theo lệnh tòa. Đây chỉ là biện pháp tạm thời, kéo dài cho tới khi tòa án Khu vực Nam New York điều chỉnh phán quyết cho phù hợp với quyết định của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ trong vụ Mullin kiện Doe, ban hành ngày 25/06/2026. Nói cách khác, cánh cửa bảo vệ này có thể đóng lại bất cứ lúc nào một khi tòa cấp dưới tuân theo phán quyết của Tối cao Pháp viện.

Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp là gần 2.810 người Yemen đang giữ TPS cùng 425 hồ sơ đang chờ duyệt, theo con số triblive.com dẫn lại từ hồ sơ tòa án. Với cộng đồng người Việt tại Mỹ, đối tượng cần quan tâm không phải bản thân người gốc Yemen, mà là các chủ doanh nghiệp nhỏ, tiệm nail, nhà hàng hay công ty gia đình đang thuê mướn lao động thuộc diện TPS này, bởi họ là bên chịu trách nhiệm pháp lý khi khai hồ sơ I-9.

Doanh nghiệp phải làm gì trên giấy tờ

Theo hướng dẫn của USCIS, người sử dụng lao động phải ghi cụm từ as per court order (theo lệnh tòa) vào Mục 1 của Mẫu I-9, và ghi ngày 10/07/2026 vào ô ngày hết hạn ở Mục 2. Trên hệ thống E-Verify, ngày hết hạn cần nhập cũng là 10/07/2026. Đây là cách để bộ phận nhân sự xác nhận nhân viên vẫn còn quyền làm việc hợp pháp trong lúc vụ kiện Doe kiện Noem chưa ngã ngũ.

Xem thông báo chính thức của USCIS tại liên kết nguồn bên dưới.

Phân Tích

Vụ Yemen chỉ là một mắt xích trong chiến dịch rộng hơn của chính quyền Trump nhằm chấm dứt TPS cho 13 quốc gia, từ Haiti, Venezuela đến Ethiopia và Syria, theo jurist.org. Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ hồi tháng 6 đã cho phép chính quyền thu hồi TPS của khoảng 348.000 người Venezuela, đảo ngược phán quyết của tòa cấp dưới, với Thẩm phán Ketanji Brown Jackson là tiếng nói duy nhất phản đối công khai. Khuynh hướng này khiến giới quan sát tin rằng Yemen rồi cũng sẽ đi theo lối cũ khi tòa New York buộc phải điều chỉnh theo án lệ Mullin kiện Doe. Đáng chú ý, Bộ An ninh Nội địa từng mô tả người xin TPS bằng ngôn từ miệt thị, cách diễn đạt mà chính thẩm phán Dale Ho công khai bác bỏ trong phán quyết — cho thấy khoảng cách giữa chính trị và thực tế pháp lý.

Tác Động Cộng Đồng

Quý độc giả không cần làm gì nếu không trực tiếp thuê mướn lao động thuộc diện TPS Yemen. Nhưng nếu quý vị là chủ doanh nghiệp nhỏ, tiệm nail, nhà hàng, công ty xây dựng, đang có nhân viên giữ giấy phép lao động TPS Yemen với ngày hết hạn 03/03/2026, 03/09/2024 hoặc 03/03/2023, cần cập nhật ngay Mẫu I-9 và hồ sơ E-Verify theo hướng dẫn mới, ghi as per court order và ngày 10/07/2026. Không có phí phải đóng cho việc này. Nên theo dõi sát trang uscis.gov vì tình trạng bảo vệ có thể thay đổi bất cứ lúc nào sau khi tòa New York ra phán quyết cuối cùng dựa trên án lệ của Tối cao Pháp viện.